GPS/GLONASS/Galileo là gì?

GPS, GLONASS, Galileo là các hệ thống định vị vệ tinh. Thiết bị dùng nhiều hệ thống sẽ định vị nhanh, chính xác hơn, đặc biệt ở nơi khó bắt sóng.

Đây là ba Hệ thống Vệ tinh Định vị Toàn cầu (GNSS) phổ biến nhất. Mỗi hệ thống hoạt động độc lập và có một chùm vệ tinh riêng quay quanh Trái Đất.

• GPS (Global Positioning System): Hệ thống của Mỹ, ra đời sớm nhất và được biết đến nhiều nhất. Nó cung cấp độ phủ sóng toàn cầu và là tiêu chuẩn trên nhiều thiết bị.

• GLONASS (Global Navigation Satellite System): Hệ thống của Nga. Nó hoạt động tốt ở các vĩ độ cao phía bắc và nam, nơi tín hiệu GPS có thể yếu hơn.

• Galileo: Hệ thống của Liên minh Châu Âu (EU). Đây là hệ thống mới và hiện đại, cung cấp độ chính xác cao cho người dùng dân sự.

Các thiết bị hiện đại thường kết hợp tín hiệu từ nhiều hệ thống. Chúng được gọi là thiết bị đa GNSS (multi-GNSS). Việc này giúp cải thiện độ chính xác và tốc độ định vị.

Khi bạn đi trekking, leo núi hay chạy trail, việc định vị chính xác là yếu tố sống còn. Một thiết bị hỗ trợ đa GNSS mang lại ba lợi ích chính:

• Định vị nhanh hơn: Thiết bị của bạn có thể kết nối với nhiều vệ tinh hơn từ các hệ thống khác nhau. Điều này giúp khóa vị trí ban đầu nhanh hơn, giảm thời gian chờ đợi.

• Tăng độ chính xác: Càng nhiều vệ tinh, tọa độ của bạn càng chính xác. Điều này quan trọng khi bạn cần đi theo một lộ trình vạch sẵn hoặc ghi lại quãng đường một cách chuẩn xác.

• Tăng độ tin cậy: Ở những nơi tín hiệu yếu như hẻm núi, rừng rậm hoặc thung lũng sâu, một số vệ tinh GPS có thể bị che khuất. Thiết bị của bạn sẽ dùng tín hiệu từ GLONASS hoặc Galileo để duy trì kết nối ổn định.

Mỗi hệ thống có các thông số khác nhau, nhưng lợi ích lớn nhất đến từ việc kết hợp chúng.

• Độ chính xác (dân sự): Galileo thường chính xác nhất (khoảng 1 mét), tiếp theo là GPS (3-5 mét) và GLONASS (5-10 mét). Khi kết hợp, thiết bị có thể đạt độ chính xác dưới 2 mét.

• Số lượng vệ tinh: Mỗi hệ thống có khoảng 24-30 vệ tinh hoạt động. Thiết bị đa GNSS có thể truy cập vào một quỹ đạo gồm hơn 60 vệ tinh.

Phạm vi khuyến nghị:

• Trekking, leo núi địa hình phức tạp: Bạn cần một thiết bị hỗ trợ ít nhất GPS và GLONASS hoặc Galileo. Sự kết hợp này đảm bảo tín hiệu ổn định khi di chuyển dưới tán cây dày hoặc trong hẻm núi.

• Chạy bộ, đạp xe trong thành phố hoặc công viên: Một thiết bị chỉ có GPS vẫn hoạt động tốt. Nhưng thiết bị đa GNSS sẽ ghi lại quãng đường và tốc độ chính xác hơn, đặc biệt khi chạy giữa các tòa nhà cao tầng.

Khi mua đồng hồ GPS hoặc thiết bị định vị cầm tay, bạn hãy kiểm tra thông số kỹ thuật của sản phẩm. Tìm các thuật ngữ sau:

• Hỗ trợ đa GNSS (Multi-GNSS Support): Đây là lựa chọn tốt nhất, cho thấy thiết bị có thể nhận tín hiệu từ nhiều hệ thống cùng lúc.

• GPS + GLONASS: Một sự kết hợp phổ biến và đáng tin cậy cho hầu hết các hoạt động ngoài trời ở Việt Nam.

• GPS + Galileo: Cung cấp độ chính xác cao, phù hợp cho những ai yêu cầu dữ liệu chuẩn xác.

Hãy ưu tiên các thiết bị hỗ trợ từ hai hệ thống trở lên. Các sản phẩm mới hiện nay đều tích hợp khả năng này.

Tưởng tượng bạn đang trekking cung Tà Năng - Phan Dũng. Địa hình thay đổi liên tục từ đồi trọc sang rừng thông. Một thiết bị chỉ có GPS có thể mất tín hiệu khi bạn vào khu vực rừng rậm. Nhưng một chiếc đồng hồ hỗ trợ GPS và GLONASS sẽ duy trì kết nối ổn định, giúp bạn luôn đi đúng đường.

Một ví dụ khác là khi bạn khám phá Vườn quốc gia Pù Luông. Các thung lũng sâu và núi đá vôi có thể che khuất một phần bầu trời. Thiết bị của bạn cần “nhìn thấy” ít nhất 4 vệ tinh để xác định vị trí. Việc truy cập được cả vệ tinh GPS và Galileo làm tăng cơ hội khóa tín hiệu thành công.

• Bật GPS trong nhà và mong có tín hiệu: Các hệ thống này cần một đường truyền thẳng, không bị cản trở tới vệ tinh. Tín hiệu không thể xuyên qua mái nhà hoặc các bức tường dày.

• Bắt đầu di chuyển ngay sau khi bật thiết bị: Hãy đợi vài phút để thiết bị khóa đủ số lượng vệ tinh cần thiết. Biểu tượng tín hiệu trên màn hình sẽ báo khi kết nối ổn định. Việc này giúp điểm xuất phát của bạn được ghi lại chính xác.

• Lo ngại việc bật nhiều hệ thống sẽ làm hao pin: Các chip GPS hiện đại rất tiết kiệm năng lượng. Việc tìm kiếm tín hiệu lâu với một hệ thống duy nhất đôi khi còn tốn pin hơn việc khóa tín hiệu nhanh với nhiều hệ thống.

• GNSS (Global Navigation Satellite System): Tên gọi chung cho tất cả các hệ thống định vị vệ tinh, bao gồm GPS, GLONASS, Galileo, và các hệ thống khác như BeiDou (Trung Quốc).

• A-GPS (Assisted GPS): Sử dụng dữ liệu từ mạng di động để giúp thiết bị định vị nhanh hơn. Nó không thay thế tín hiệu vệ tinh mà chỉ hỗ trợ quá trình ban đầu.

• TTFF (Time to First Fix): Thời gian cần thiết để thiết bị của bạn nhận tín hiệu từ các vệ tinh và tính toán ra vị trí hiện tại sau khi được bật lên.

Không cần thiết, nhưng có từ hai hệ thống (đa GNSS) trở lên sẽ giúp định vị chính xác và ổn định hơn.

Các thiết bị hiện đại đã tối ưu việc này, ảnh hưởng đến pin không đáng kể so với lợi ích về độ chính xác.

Tán lá cây dày và địa hình hiểm trở cản trở tín hiệu từ vệ tinh truyền đến thiết bị của bạn.

Xem đồng hồ GPS và thiết bị định vị cầm tay tại WeTrek.vn.