KATHMANDU, Nepal - Hàng nghìn du khách đến Himalaya để tìm kiếm một trong những trải nghiệm vĩ đại nhất thế giới đã bị chính những người có nhiệm vụ bảo vệ họ hãm hại. Một cuộc điều tra quy mô lớn của Cục Điều tra Trung ương (CIB) thuộc Cảnh sát Nepal vừa phanh phui một mạng lưới tội phạm tinh vi liên quan đến các công ty lữ hành, đơn vị vận hành trực thăng và các bệnh viện tại vùng núi Everest. Đường dây này bị cáo buộc đã dàn dựng hàng trăm vụ cứu hộ giả và đầu độc du khách quốc tế để chiếm đoạt số tiền bảo hiểm lên tới 20 triệu USD (khoảng 509 tỷ đồng).
Theo báo cáo điều tra dài 1.243 trang, các hướng dẫn viên (Sherpa) và nhân viên công ty lữ hành đã sử dụng những phương thức cực kỳ nguy hiểm để ép du khách phải sử dụng dịch vụ cứu hộ. Họ bí mật trộn bột nở (baking powder), thịt sống hoặc thậm chí là phân chuột vào thức ăn của những người leo núi nhằm gây ra các triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, tiêu chảy và mất nước. Tại độ cao lớn, những triệu chứng này dễ dàng bị nhầm lẫn với hội chứng say độ cao (altitude sickness).
Bên cạnh việc đầu độc, các đối tượng còn thực hiện hành vi thao túng tâm lý, hù dọa du khách rằng họ đang ở trong tình trạng nguy kịch và sẽ tử vong nếu không được sơ tán bằng trực thăng ngay lập tức. Một số trường hợp khác, du khách được cho uống thuốc chống say độ cao (Diamox) cùng với lượng nước quá mức để gây ra các tác dụng phụ tương tự bệnh lý nhằm hợp thức hóa việc gọi trực thăng cứu hộ.
Các đơn vị vận hành trực thăng, công ty trekking và bệnh viện phối hợp chặt chẽ trong chuỗi gian lận này. Mỗi mắt xích đều có lợi: hướng dẫn viên gây bệnh, trực thăng thu phí cao, bệnh viện dựng hồ sơ bệnh án giả. Báo cáo cho biết các bệnh viện còn chi hoa hồng từ 20% đến 25% cho mỗi bệnh nhân được “giới thiệu”.
Sau khi trực thăng đón khách, quy trình trục lợi tài chính bắt đầu hoạt động:
Vai trò của bệnh viện đặc biệt quan trọng trong việc hợp thức hóa gian lận. Nhiều hồ sơ ghi nhận du khách trong tình trạng “nguy kịch”, nhưng camera an ninh lại cho thấy họ vẫn đi lại bình thường, thậm chí ngồi cà phê gần đó. Trong khi đó, các công ty bảo hiểm vẫn phải thanh toán chi phí điều trị, xét nghiệm và thủ thuật không hề cần thiết.
Tính từ năm 2022 đến 2025, có khoảng 4.782 nhà leo núi quốc tế đã trở thành nạn nhân hoặc đối tượng nằm trong tầm ngắm của mạng lưới này. Trong đó, ít nhất 171 vụ cứu hộ đã được xác nhận là hoàn toàn giả mạo.
Cơ quan chức năng đã khuyến nghị truy tố 33 cá nhân với các tội danh như: tội phạm có tổ chức, lừa đảo, giả mạo tài liệu và các tội danh xâm phạm lợi ích quốc gia. Tính đến nay, 11 người đã bị bắt giữ, trong khi 23 đối tượng khác hiện vẫn đang bỏ trốn. Cảnh sát cũng đề nghị thu hồi khoảng 980 triệu Rupee Nepal (tương đương hơn 180 tỷ đồng) từ các thực thể vi phạm.
Một số tổ chức liên quan bao gồm:
Ngoài ra, một báo cáo điều tra từ năm 2018 cũng từng nhắc tên các cơ sở khác như Era Health Centre, CIWEC Hospital và Vayodha Hospital vì các cáo buộc liên quan đến việc tính phí quá mức đối với các chính sách bảo hiểm của khách du lịch
Vụ bê bối này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn giáng một đòn mạnh vào uy tín của ngành du lịch Nepal – trụ cột kinh tế của quốc gia này. Hệ lụy của vụ việc không chỉ dừng lại ở những du khách bị hại. Các công ty bảo hiểm quốc tế đã bắt đầu đe dọa ngừng cung cấp bảo hiểm cho các chuyến đi đến Nepal. Nếu điều này xảy ra, ngành du lịch - trụ cột kinh tế của quốc gia - có thể chịu thiệt hại nặng nề. Dù một cuộc điều tra tương tự từng diễn ra vào năm 2018, nhưng do sự lỏng lẻo trong việc thực thi pháp luật, mạng lưới này đã tiếp tục phát triển với quy mô tinh vi hơn.
Everest vẫn ở đó, nhưng niềm tin của du khách thì có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn để khôi phục. Bởi trong vụ việc này, du khách đã bị tấn công đúng vào thời điểm yếu nhất: khi họ ở độ cao khắc nghiệt, phụ thuộc hoàn toàn vào những người dẫn đường mà họ tin tưởng. Thay vì được bảo vệ, họ lại bị đầu độc; thay vì được cứu hộ, họ trở thành nạn nhân của một hệ thống gian lận được tổ chức tinh vi.
Nguồn tổng hợp: Risingnepaldaily - Independent
