Bộ câu thô sơ (Primitive Fishing Rig) là gì?

Bộ câu thô sơ (Primitive Fishing Rig) không phải là một sản phẩm bán sẵn. Nó là một hệ thống câu cá bạn tự tạo ra từ những vật liệu tìm thấy trong môi trường tự nhiên hoặc từ các vật dụng sinh tồn cơ bản. Kỹ năng này là một phần cốt lõi của bushcraft và sinh tồn, giúp bạn tự cung cấp nguồn đạm khi cần thiết.

Khác với các bộ cần câu hiện đại làm từ sợi carbon hay máy câu phức tạp, bộ câu thô sơ đề cao sự tối giản và khả năng ứng biến. Việc tạo ra nó đòi hỏi kiến thức về vật liệu tự nhiên, sự khéo léo và kiên nhẫn. Nó đại diện cho sự kết nối trực tiếp giữa bạn và môi trường xung quanh.

Một bộ câu thô sơ hiệu quả bao gồm các bộ phận được chế tác từ những gì bạn có. Mỗi thành phần đều có thể được thay thế bằng nhiều vật liệu khác nhau.

• Cần câu (Rod): Bạn chọn một cành cây dẻo, thẳng và đủ khỏe. Các loại tre, trúc nhỏ hoặc cành ổi là lựa chọn tốt tại Việt Nam vì độ đàn hồi cao. Cần câu không cần quá dài, chỉ khoảng 1.5 đến 2 mét là đủ dùng ở các con suối nhỏ.
• Dây câu (Line): Đây là bộ phận quan trọng. Bạn dùng các sợi chỉ tước ra từ bên trong dây paracord, chỉ nha khoa trong bộ sơ cứu, hoặc các loại sợi từ vỏ cây lanh, cây gai. Trong một số trường hợp, dây từ quần áo cũng là một giải pháp tình thế.
• Lưỡi câu (Hook): Chế tạo lưỡi câu là phần thử thách nhất. Bạn vót nhọn một mảnh gỗ cứng, một mẩu xương động vật nhỏ, hoặc dùng gai của các loại cây như bồ kết, chanh, tre. Một kỹ thuật phổ biến là tạo ra lưỡi câu hai đầu (gorge hook), một mẩu gỗ nhỏ được vót nhọn hai đầu và buộc dây vào giữa.
• Phao (Bobber): Một mẩu gỗ nhẹ, một đoạn cành cây khô, hoặc một miếng xốp nhỏ giúp bạn nhận biết khi cá cắn câu. Đây là bộ phận không bắt buộc nhưng hữu ích.
• Chì (Sinker): Một viên đá nhỏ được buộc vào dây câu, cách lưỡi câu một khoảng, giúp mồi chìm xuống đúng độ sâu mong muốn.
• Mồi (Bait): Bạn tìm mồi câu ngay tại địa điểm câu. Giun đất, dế, châu chấu, hoặc các loại côn trùng nhỏ sống dưới đá là lựa chọn hiệu quả nhất.

Bạn thực hiện các bước sau để tạo một bộ câu hoàn chỉnh cho chuyến đi của mình.

1. Tìm cần câu: Chọn một cành cây thẳng, dẻo dai. Tước bỏ các lá và cành nhỏ để có một thân cần trơn tru.
2. Chuẩn bị dây: Đo một đoạn dây dài hơn cần câu khoảng 30-50 cm. Buộc một đầu dây thật chắc vào đầu ngọn của cần câu.
3. Chế tác lưỡi câu: Dùng dao vót một mẩu gỗ cứng dài khoảng 2-3 cm thành hình con thoi nhọn hai đầu. Dùng dây câu buộc chặt vào chính giữa của mẩu gỗ này.
4. Gắn chì và phao: Buộc một viên sỏi nhỏ vào dây câu, cách lưỡi câu khoảng 15-20 cm. Nếu cần phao, bạn buộc một mẩu gỗ nhẹ phía trên chì.
5. Móc mồi và câu: Tìm mồi tự nhiên và móc vào lưỡi câu. Bạn xuyên con mồi dọc theo lưỡi câu gỗ để giấu nó đi. Khi cá nuốt mồi, lưỡi câu sẽ xoay ngang và mắc lại trong miệng cá.

Kỹ năng này đặc biệt hữu ích trong các chuyến đi dài ngày hoặc khi bạn muốn thực hành kỹ năng sinh tồn. Nó giúp giảm lượng thực phẩm cần mang theo và tăng trải nghiệm hòa mình vào thiên nhiên.

• Địa điểm phù hợp: Các con suối trong lành ở vùng núi phía Bắc như Hà Giang, Cao Bằng, hoặc các hồ tự nhiên trong Vườn Quốc gia Ba Bể là nơi lý tưởng để thực hành. Ven các dòng sông tại Vườn Quốc gia Cát Tiên cũng có nhiều loại cá nhỏ phù hợp.
• Mùa thích hợp: Bạn nên thực hành vào mùa khô để mực nước các con suối ổn định và trong hơn, giúp việc quan sát cá dễ dàng.
• An toàn và bền vững: Luôn tuân thủ nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace). Chỉ bắt lượng cá đủ dùng và tôn trọng các quy định về đánh bắt tại địa phương. Một số khu vực trong vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn cấm hoàn toàn hoạt động này. Bạn cần tìm hiểu thông tin trước chuyến đi.

Vật liệu nào tốt nhất để làm lưỡi câu thô sơ?

Gai cây cứng, xương nhỏ, hoặc một mảnh gỗ cứng vót nhọn hai đầu là những lựa chọn hiệu quả và dễ tìm.

Câu cá bằng bộ câu thô sơ có hợp pháp ở Việt Nam không?

Bạn cần kiểm tra quy định của từng khu vực, đặc biệt là trong các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên.

Kỹ năng này có thực sự cần thiết khi đã có đồ hiện đại?

Đây là một kỹ năng sinh tồn dự phòng quan trọng và giúp bạn kết nối sâu hơn với thiên nhiên.

Để chuẩn bị tốt hơn cho các tình huống cần kỹ năng sinh tồn, bạn có thể trang bị thêm các bộ dụng cụ chuyên dụng. Xem bộ dụng cụ câu cá sinh tồn tại WeTrek.vn.