Chạy theo đường đồng mức (Contour Running) là gì?

Chạy theo đường đồng mức là kỹ thuật di chuyển ngang sườn dốc, giữ nguyên độ cao, giúp tiết kiệm sức lực và giảm tác động đến môi trường tự nhiên.

Chạy theo đường đồng mức là một kỹ thuật điều hướng và di chuyển trong môi trường tự nhiên. Kỹ thuật này yêu cầu bạn di chuyển dọc theo một đường đồng mức tưởng tượng trên sườn đồi hoặc núi. Điều này có nghĩa là bạn đi ngang qua sườn dốc thay vì đi thẳng lên hoặc xuống. Mục tiêu chính là duy trì một độ cao không đổi trong suốt quá trình di chuyển. Kỹ thuật này giúp bạn tiết kiệm năng lượng hiệu quả vì bạn không phải liên tục leo lên và xuống dốc.

Trong các hoạt động như đi bộ đường dài, leo núi hay định hướng thể thao, việc đọc bản đồ địa hình là kỹ năng nền tảng. Các đường đồng mức (contour lines) trên bản đồ biểu thị những điểm có cùng độ cao. Khi bạn áp dụng kỹ thuật này, bạn đang đi theo một trong những đường đó ngoài thực địa. Nó đòi hỏi người thực hiện phải có kỹ năng đọc bản đồ tốt và nhận biết địa hình xung quanh.

Áp dụng kỹ thuật này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các hoạt động ngoài trời, đặc biệt trong các chuyến đi dài và địa hình phức tạp.

• Tiết kiệm năng lượng: Di chuyển ở độ cao không đổi ít tốn sức hơn nhiều so với việc leo dốc và xuống dốc liên tục. Cơ thể bạn không phải làm việc quá sức để chống lại trọng lực, giúp duy trì sức bền cho hành trình dài.

• Giảm thiểu tác động môi trường: Khi bạn đi thẳng lên hoặc xuống một con dốc, bạn dễ tạo ra các rãnh xói mòn. Chạy theo đường đồng mức giúp phân tán tác động của bước chân trên một diện tích rộng hơn. Việc này làm giảm xói mòn đất và bảo vệ thảm thực vật mỏng manh.

• An toàn hơn: Di chuyển ngang sườn dốc thường an toàn hơn việc leo thẳng lên các đoạn dốc đứng hoặc xuống các đoạn dốc trơn trượt. Kỹ thuật này giúp bạn tránh những khu vực có nguy cơ sạt lở hoặc địa hình không ổn định.

Để thực hiện kỹ thuật này một cách chính xác và an toàn, bạn cần kết hợp kỹ năng đọc bản đồ, sử dụng la bàn và quan sát địa hình.

Trước tiên, bạn cần xác định vị trí của mình và điểm đến trên bản đồ địa hình. Hãy tìm các đường đồng mức nối giữa hai điểm này. Các đường đồng mức càng gần nhau, sườn dốc càng gắt. Các đường nằm xa nhau cho thấy địa hình thoải hơn. Bạn chọn một đường đồng mức phù hợp làm tuyến đường di chuyển để tránh thay đổi độ cao đột ngột.

La bàn giúp bạn giữ đúng hướng khi di chuyển. Sau khi xác định tuyến đường trên bản đồ, bạn dùng la bàn để định hướng ngoài thực địa. Các thiết bị GPS hoặc ứng dụng bản đồ trên điện thoại thông minh cũng là công cụ hỗ trợ hiệu quả. Chúng giúp bạn theo dõi vị trí và độ cao hiện tại, đảm bảo bạn luôn đi đúng đường đồng mức đã chọn.

Bản đồ không phải lúc nào cũng thể hiện mọi chướng ngại vật nhỏ. Bạn cần liên tục quan sát địa hình xung quanh. Hãy tìm kiếm các đặc điểm tự nhiên như rặng cây, dòng suối, hoặc mỏm đá để đối chiếu với bản đồ. Đôi khi bạn cần phải đi vòng qua một tảng đá lớn hoặc một bụi cây rậm rạp nhưng vẫn cố gắng quay lại đường đồng mức ban đầu sớm nhất có thể.

Địa hình đa dạng của Việt Nam cung cấp nhiều cơ hội để áp dụng kỹ thuật chạy theo đường đồng mức. Ví dụ, trên cung đường trekking Tà Năng - Phan Dũng, bạn sẽ đi qua nhiều ngọn đồi cỏ. Thay vì leo thẳng lên đỉnh rồi lại đi xuống, bạn có thể di chuyển ngang sườn đồi để tiết kiệm sức. Việc này cũng giúp bảo vệ những đồng cỏ xanh mướt khỏi việc bị tạo thành lối mòn thẳng đứng gây xói mòn.

Tại các vùng núi phía Bắc như khu vực Bạch Mộc Lương Tử hoặc Pù Luông, địa hình rất dốc và phức tạp. Việc tìm và đi theo các lối mòn hiện hữu chạy ngang sườn núi là một ứng dụng thực tế của kỹ thuật này. Nó giúp các đoàn đi bộ đường dài di chuyển an toàn và bền vững hơn, giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái rừng nguyên sinh.

Kỹ thuật này không chỉ là một kỹ năng điều hướng mà còn là một hành động có trách nhiệm với môi trường. Khi bạn chọn di chuyển theo đường đồng mức, bạn đang góp phần vào việc bảo vệ thiên nhiên.

• Giảm xói mòn đất: Lối đi ngang sườn dốc ít gây tổn hại cho cấu trúc đất hơn là lối đi thẳng đứng.

• Bảo vệ hệ thực vật: Bạn tránh giẫm đạp lên thảm thực vật non hoặc các loài cây nhạy cảm khi đi vòng thay vì đi thẳng.

• Tuân thủ nguyên tắc Leave No Trace (Không để lại dấu vết): Kỹ thuật này phù hợp với nguyên tắc di chuyển trên các bề mặt bền vững, giúp giữ gìn vẻ đẹp hoang sơ của tự nhiên cho những người đến sau.

Không, đây là một công cụ điều hướng tùy thuộc vào địa hình và mục tiêu của bạn, không phải là một quy tắc áp dụng cho mọi tình huống.

Bạn có thể dùng các dấu hiệu địa hình để ước lượng và giữ độ cao, nhưng sử dụng bản đồ và la bàn sẽ đảm bảo độ chính xác và an toàn.

Khi được thực hiện đúng cách trên các bề mặt bền vững, kỹ thuật này giúp giảm thiểu tác động đến môi trường so với việc tạo ra các lối mòn dốc.

Trang bị các công cụ điều hướng phù hợp là bước đầu tiên để bạn thực hành kỹ thuật này một cách hiệu quả và an toàn. Xem các thiết bị định vị GPS và la bàn tại WeTrek.vn.