Chống đỡ cao (High Brace) là gì?

Chống đỡ cao (High Brace) là kỹ thuật dùng mái chèo đập xuống nước để tạo lực đỡ, giúp bạn lấy lại thăng bằng và ngăn thuyền kayak hoặc SUP bị lật.

Chống đỡ cao (High Brace) là một kỹ thuật cứu nguy chủ động trong các môn thể thao chèo thuyền như kayak, canoeing hay packrafting. Khi thuyền của bạn nghiêng quá mức và gần như sắp lật, bạn sẽ vung mái chèo lên cao và đập mạnh mặt sau của lưỡi chèo xuống mặt nước. Lực tác động này tạo ra một điểm tựa tạm thời, giúp bạn sử dụng cơ hông và thân người để đưa thuyền trở lại vị trí cân bằng.

Đây là kỹ năng phản xạ quan trọng để giữ an toàn. Nó giúp bạn xử lý tình huống mất thăng bằng nghiêm trọng một cách nhanh chóng mà không cần thoát ra khỏi thuyền. Kỹ thuật này đòi hỏi sự phối hợp giữa tay, vai và hông.

Nắm vững kỹ thuật Chống đỡ cao mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho sự an toàn và trải nghiệm của bạn trên mặt nước. Tại các vùng nước của Việt Nam, điều kiện có thể thay đổi đột ngột, từ những con sóng bất ngờ ở Vịnh Lan Hạ đến dòng chảy mạnh trên sông Mê Kông.

• Ngăn lật thuyền hiệu quả: Đây là công dụng chính. Khi một con sóng lớn ập đến hoặc bạn mất thăng bằng đột ngột, một cú Chống đỡ cao đúng lúc là hành động quyết định giúp bạn không bị lật.

• Tăng sự tự tin: Khi bạn biết mình có một kỹ năng đáng tin cậy để xử lý tình huống xấu nhất, bạn sẽ tự tin hơn khi chèo ở những vùng nước phức tạp hoặc điều kiện thời tiết không thuận lợi.

• Tiết kiệm năng lượng: Bị lật và phải lên lại thuyền (self-rescue) tiêu tốn rất nhiều sức lực và thời gian. Ngăn chặn cú lật ngay từ đầu giúp bạn bảo toàn năng lượng cho chuyến đi.

• Kỹ năng nền tảng: Chống đỡ cao là một trong những kỹ năng cốt lõi. Nó tạo tiền đề để bạn học các kỹ thuật nâng cao khác như cuộn Eskimo (Eskimo Roll).

Cả hai đều là kỹ thuật chống lật, nhưng chúng được dùng trong những tình huống khác nhau và có tư thế thực hiện khác nhau. Hiểu rõ sự khác biệt giúp bạn phản ứng chính xác.

Chống đỡ cao (High Brace)

Đây là kỹ thuật mạnh mẽ hơn, được xem như một phương án "cứu nguy cuối cùng" trước khi lật.

• Tư thế tay: Cùi chỏ hướng xuống, cao hơn cán chèo. Các khớp ngón tay hướng lên trên. Tư thế này giống như bạn đang chuẩn bị hít xà đơn.

• Mặt lưỡi chèo sử dụng: Mặt sau của lưỡi chèo (power face) được dùng để đập xuống nước.

• Trường hợp sử dụng: Khi bạn đã nghiêng rất nhiều và cảm thấy chắc chắn sắp lật. Ví dụ, một con sóng lớn đánh vào mạn thuyền và đẩy bạn đi.

• Rủi ro: Nếu thực hiện sai, tư thế tay cao có thể gây trật khớp vai. Vì vậy, kỹ thuật này cần được luyện tập cẩn thận.

Chống đỡ thấp (Low Brace)

Đây là kỹ thuật phòng ngừa, dùng cho những lần mất thăng bằng nhẹ và cần điều chỉnh nhanh.

• Tư thế tay: Cùi chỏ hướng lên, cao hơn cán chèo. Các khớp ngón tay hướng xuống dưới. Giữ cùi chỏ sát vào thân người.

• Mặt lưỡi chèo sử dụng: Mặt sau của lưỡi chèo (back face) được dùng để vỗ nhẹ xuống nước.

• Trường hợp sử dụng: Khi bạn chỉ hơi chao đảo do một gợn sóng nhỏ hoặc chuyển động đột ngột của cơ thể.

• Ưu điểm: An toàn hơn cho vai và thực hiện nhanh hơn.

Luyện tập kỹ thuật này trong môi trường nước lặng và an toàn trước khi áp dụng trong điều kiện thực tế. Luôn mặc áo phao cứu sinh (PFD) khi tập.

1. Vào tư thế: Giữ mái chèo phía trước ngực, hai tay nắm chắc. Nâng cùi chỏ lên cao sao cho cán chèo ở ngay dưới cằm, các khớp ngón tay hướng lên trời.

2. Nghiêng thuyền có chủ đích: Để tập, hãy chủ động nghiêng thuyền sang một bên cho đến khi bạn cảm thấy mất thăng bằng.

3. Vung mái chèo: Nhanh chóng đưa lưỡi chèo ở phía bạn đang nghiêng ra xa, giữ nó song song với mặt nước. Giữ cùi chỏ ở vị trí cao.

4. Đập lưỡi chèo và hất hông: Đập mạnh và dứt khoát mặt sau của lưỡi chèo xuống mặt nước. Gần như ngay lập tức, dùng một lực mạnh từ hông và thân dưới để hất thuyền trở lại vị trí thẳng đứng. Đây là động tác quan trọng nhất, gọi là cú hất hông (hip snap). Hãy nghĩ rằng bạn đang đẩy thuyền xuống dưới chân mình.

5. Thu người về: Khi thuyền đã ổn định, nhanh chóng thu đầu và thân trên của bạn trở lại vị trí trung tâm trên thuyền. Giữ đầu là bộ phận lên sau cùng.

Việc luyện tập kỹ năng cần đi đôi với trách nhiệm về an toàn và bảo vệ môi trường tự nhiên, đặc biệt là các hệ sinh thái dưới nước nhạy cảm của Việt Nam.

An toàn cá nhân

• Luôn mặc áo phao đúng tiêu chuẩn, ngay cả khi bạn bơi giỏi.

• Bắt đầu luyện tập ở vùng nước nông, lặng gió và gần bờ. Hồ Trị An ở Đồng Nai hay khu vực lặng sóng ở Hồ Tây là những địa điểm lý tưởng.

• Luyện tập cùng một người bạn để có thể hỗ trợ lẫn nhau.

• Khởi động kỹ khớp vai trước khi tập để giảm nguy cơ chấn thương.

Bảo vệ môi trường

• Chọn địa điểm luyện tập cách xa các hệ sinh thái nhạy cảm. Tránh các khu vực rạn san hô nông ven bờ ở Phú Quốc, Côn Đảo hoặc các bãi cỏ biển nơi sinh vật cư ngụ.

• Quan sát xung quanh và giữ khoảng cách với động vật hoang dã. Không làm phiền các loài chim nước đang làm tổ hoặc các sinh vật biển.

• Tuân thủ nguyên tắc Không Để Lại Dấu Vết (Leave No Trace). Mọi rác thải mang theo phải được mang về đất liền xử lý đúng cách.

• Không sử dụng các loại kem chống nắng gây hại cho san hô khi tham gia hoạt động dưới nước.

Kỹ thuật Chống đỡ cao có khó không?

Kỹ thuật này đòi hỏi sự luyện tập để thành thạo, đặc biệt là động tác hất hông (hip snap) và cần phối hợp toàn thân.

Tôi nên dùng Chống đỡ cao hay thấp?

Bạn nên ưu tiên Chống đỡ thấp (Low Brace) cho các mất thăng bằng nhỏ và chỉ dùng Chống đỡ cao (High Brace) khi nguy cơ lật thuyền cao.

Luyện tập kỹ thuật này ở đâu tại Việt Nam?

Bạn có thể luyện tập ở các vùng nước lặng như Hồ Tây (Hà Nội), Hồ Trị An (Đồng Nai), hoặc các khu vịnh kín gió như một phần của Vịnh Lan Hạ.

Trang bị kỹ năng và dụng cụ phù hợp là bước đầu tiên cho mọi chuyến đi an toàn. Xem các loại mái chèo chuyên dụng tại WeTrek.vn.