Chụp động vật có đạo đức (Ethical Wildlife Photography) là gì?

Chụp động vật có đạo đức là ưu tiên sự an toàn và phúc lợi của động vật hoang dã lên trên việc có được một bức ảnh đẹp bằng mọi giá.

Chụp động vật có đạo đức là một bộ quy tắc và phương pháp tiếp cận nhiếp ảnh, trong đó phúc lợi của động vật và môi trường sống của chúng luôn được đặt lên hàng đầu. Điều này có nghĩa là nhiếp ảnh gia chủ động giảm thiểu tác động của mình lên đối tượng. Mục tiêu cuối cùng là ghi lại những khoảnh khắc chân thực của thế giới tự nhiên mà không gây hại, làm phiền hay thay đổi hành vi của động vật. Bạn có một bức ảnh đẹp, còn động vật vẫn tiếp tục cuộc sống hoang dã của chúng một cách bình thường.

Cách tiếp cận này đòi hỏi sự kiên nhẫn, kiến thức về sinh học và hành vi của loài, cùng sự tôn trọng sâu sắc đối với thiên nhiên. Nó phân biệt giữa một người chụp ảnh và một người bảo tồn có máy ảnh. Thay vì chỉ tập trung vào kết quả là bức ảnh, nhiếp ảnh gia có đạo đức quan tâm đến toàn bộ quá trình và tác động của mình lên hệ sinh thái.

Để đảm bảo hành động của bạn không ảnh hưởng tiêu cực đến động vật hoang dã, hãy tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau đây trong mỗi chuyến đi.

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Trước khi bấm máy, hãy tự hỏi liệu hành động của bạn có gây căng thẳng, sợ hãi hoặc nguy hiểm cho con vật không. Nếu câu trả lời là có hoặc không chắc chắn, hãy lùi lại. Một bức ảnh không đáng để đánh đổi sự an toàn hay sức khỏe của một sinh vật.

Việc đến quá gần là một trong những lỗi phổ biến nhất. Hành động này không chỉ làm động vật sợ hãi mà còn có thể khiến chúng tấn công để tự vệ hoặc bỏ rơi con non. Hãy đầu tư vào ống kính tele để có thể chụp từ xa. Khi quan sát voọc chà vá chân nâu ở bán đảo Sơn Trà, bạn nên đứng ở một khoảng cách đủ xa để chúng không cảm thấy bị đe dọa và tiếp tục các hoạt động tự nhiên như ăn lá hoặc chuyền cành.

Cho động vật hoang dã ăn để dụ chúng lại gần chụp ảnh là một hành động nguy hiểm. Việc này làm chúng mất đi khả năng tìm kiếm thức ăn tự nhiên, trở nên phụ thuộc vào con người và có thể gây ra xung đột. Những đàn khỉ quen được cho ăn tại nhiều điểm du lịch thường trở nên hung hãn hơn khi đòi thức ăn từ du khách. Hãy để chúng tự tìm kiếm nguồn dinh dưỡng trong môi trường sống của mình.

Môi trường sống là nhà của động vật. Khi di chuyển trong rừng, hãy tuân thủ các quy tắc sau:

• Đi trên các lối mòn có sẵn.
• Không bẻ cành, dẫm đạp lên thảm thực vật.
• Không di dời tổ chim hoặc các vật thể tự nhiên để có một khung hình đẹp hơn.
• Mang rác của bạn ra khỏi rừng.

Khi trekking tại Vườn quốc gia Bạch Mã, việc ở lại trên con đường mòn giúp bảo vệ hệ thực vật mỏng manh và các loài côn trùng sống trên mặt đất.

Tránh sử dụng các thiết bị phát tiếng kêu của chim hoặc động vật khác để thu hút chúng. Việc này làm xáo trộn giao tiếp tự nhiên, gây căng thẳng không cần thiết và lãng phí năng lượng của con vật khi chúng phản ứng với một mối đe dọa hoặc bạn tình không có thật. Tương tự, hạn chế dùng đèn flash mạnh vào ban đêm, đặc biệt với các loài thú ăn đêm vì nó có thể làm chúng mất phương hướng tạm thời.

Trang bị phù hợp giúp bạn thực hành nhiếp ảnh có đạo đức dễ dàng hơn.

Ống kính tele và siêu tele (Telephoto lens): Đây là công cụ quan trọng nhất, cho phép bạn chụp cận cảnh mà vẫn giữ được khoảng cách an toàn. Một ống kính có tiêu cự từ 300mm trở lên là lý tưởng cho việc chụp chim và các loài thú nhút nhát.

Ống nhòm (Binoculars): Trước khi tiếp cận bằng máy ảnh, hãy dùng ống nhòm để quan sát từ xa. Điều này giúp bạn đánh giá tình hình, hiểu hành vi của con vật và lên kế hoạch cho góc chụp mà không gây kinh động.

Quần áo ngụy trang hoặc có màu trung tính: Mặc quần áo hòa hợp với màu sắc của môi trường xung quanh như xanh lá cây, nâu đất giúp bạn ít bị chú ý hơn, cho phép động vật hành xử tự nhiên.

Kiên nhẫn và im lặng là hai kỹ thuật quan trọng. Thay vì đuổi theo động vật, hãy tìm một vị trí tốt, ẩn mình và chờ đợi. Động vật sẽ quen với sự hiện diện của bạn và tiếp tục hoạt động bình thường, mang lại cho bạn những khoảnh khắc chân thực.

Việt Nam có nhiều địa điểm tuyệt vời để bạn thực hành nhiếp ảnh động vật hoang dã một cách có trách nhiệm.

Vườn quốc gia Cát Tiên: Nơi đây là một trong những điểm nóng về đa dạng sinh học. Bạn có thể tham gia các tour xem chim vào ban ngày hoặc tour xem thú đêm để quan sát các loài hươu, nai, cầy hương. Việc tuân thủ hướng dẫn của kiểm lâm là bắt buộc để đảm bảo an toàn cho cả bạn và động vật.

Vườn quốc gia Cúc Phương: Là nơi lý tưởng để chụp các loài bướm vào mùa sinh sản (khoảng tháng 4, tháng 5) và quan sát các loài linh trưởng được cứu hộ tại Trung tâm Cứu hộ Linh trưởng Nguy cấp. Chụp ảnh tại trung tâm cứu hộ cũng cần tuân thủ quy định không dùng flash và giữ im lặng.

Khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long: Ngồi trên thuyền nan, bạn có thể chụp được loài voọc mông trắng, một trong những loài linh trưởng nguy cấp nhất thế giới, trên các vách núi đá vôi. Khoảng cách từ mặt nước lên vách đá tự nó đã là một khoảng cách an toàn.

Bạn không nên dùng flycam vì tiếng ồn và sự hiện diện của nó gây căng thẳng, sợ hãi cho hầu hết các loài động vật hoang dã.

Hãy quan sát hành vi của con vật, nếu nó ngừng hoạt động đang làm, nhìn chằm chằm vào bạn hoặc có vẻ cảnh giác, bạn đang ở quá gần.

Chụp ảnh tại trung tâm cứu hộ là một cách tuyệt vời để nâng cao nhận thức bảo tồn, nhưng hãy luôn tuân thủ các quy định nghiêm ngặt của trung tâm.

Nhiếp ảnh động vật có đạo đức biến mỗi chuyến đi của bạn thành một trải nghiệm kết nối sâu sắc và có trách nhiệm với thiên nhiên. Nó không chỉ là tạo ra hình ảnh đẹp, mà còn là góp phần bảo vệ vẻ đẹp hoang dã cho các thế hệ tương lai. Để chuẩn bị tốt nhất cho hành trình của mình, bạn cần những trang bị phù hợp và đáng tin cậy.

Xem các loại ống nhòm chuyên dụng tại WeTrek.vn.