Cụm sao cầu (Globular Cluster) là gì?

Cụm sao cầu (Globular Cluster) là một khối cầu dày đặc chứa hàng trăm nghìn ngôi sao cổ, là mục tiêu nhiếp ảnh thiên văn hấp dẫn cho các chuyến đi xa.

Đối với người chụp ảnh phong cảnh và thiên văn, Cụm sao cầu (Globular Cluster) không phải là một khái niệm vật lý thiên văn phức tạp. Bạn có thể hiểu nó là một quả cầu ánh sáng mờ, dày đặc các ngôi sao nằm rất xa. Chúng là những mục tiêu tuyệt vời để thử thách kỹ năng chụp ảnh phơi sáng dài của bạn. Chụp được các cụm sao này đòi hỏi bạn phải di chuyển đến những địa điểm có bầu trời thật tối, không bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm ánh sáng (light pollution) của thành phố. Điều này biến việc chụp ảnh Cụm sao cầu thành một hành trình dã ngoại thực thụ, kết hợp giữa cắm trại, trekking và nhiếp ảnh.

Chụp Cụm sao cầu yêu cầu thiết bị chuyên dụng hơn so với chụp dải Ngân Hà thông thường. Bạn cần chuẩn bị:

• Máy ảnh: Các dòng máy ảnh DSLR hoặc mirrorless có chế độ chỉnh tay (Manual) và khả năng chụp file RAW.

• Ống kính: Bạn cần ống kính tele có tiêu cự từ 135mm trở lên. Các tiêu cự phổ biến là 200mm, 300mm hoặc 400mm để Cụm sao cầu hiện rõ trong khung hình.

• Chân máy (tripod): Một chân máy vững chắc là yếu tố bắt buộc để giữ máy ảnh ổn định trong suốt quá trình phơi sáng dài.

• Mount xích đạo (star tracker): Đây là thiết bị quan trọng nhất. Nó giúp máy ảnh của bạn xoay cùng tốc độ với Trái Đất, cho phép phơi sáng vài phút mà không làm các ngôi sao bị kéo thành vệt dài. Thiết bị này giúp các ngôi sao hiện rõ dưới dạng các chấm sáng sắc nét.

• Phụ kiện khác: Điều khiển chụp từ xa hoặc dây bấm mềm, đèn pin ánh sáng đỏ để không làm chói mắt khi thao tác trong bóng tối, pin dự phòng và thẻ nhớ dung lượng lớn.

Để chụp được Cụm sao cầu, bạn phải tìm đến những địa điểm có chỉ số ô nhiễm ánh sáng ở mức thấp nhất, thường là các vườn quốc gia hoặc vùng núi cao.

Gợi ý địa điểm

• Vườn quốc gia Bạch Mã, Huế: Nơi đây có độ cao lớn và ít bị ảnh hưởng bởi ánh đèn đô thị, cung cấp một bầu trời đêm trong trẻo.

• Tà Xùa, Sơn La: Nổi tiếng với biển mây, Tà Xùa cũng là một điểm săn ảnh thiên văn lý tưởng nhờ không khí loãng và bầu trời tối.

• Hòn Bồ, Đà Lạt: Vị trí trên cao và cách xa trung tâm thành phố giúp bạn có tầm nhìn quang đãng ra bầu trời phía nam.

• Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà, Lâm Đồng: Một trong những nơi có bầu trời tối nhất Việt Nam, là lựa chọn hàng đầu cho các nhiếp ảnh gia thiên văn chuyên nghiệp.

Chọn thời điểm

Việc chụp ảnh đòi hỏi sự kiên nhẫn và chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu lập kế hoạch đến thực thi.

Lập kế hoạch

Thiết lập máy ảnh

• Chế độ: Chuyển sang chế độ Manual (M).

• Định dạng ảnh: Luôn chụp ở định dạng RAW để có thể xử lý hậu kỳ tốt nhất.

• Lấy nét: Tắt chế độ tự động lấy nét. Phóng to một ngôi sao sáng trên màn hình live view và xoay vòng nét bằng tay cho đến khi ngôi sao trở thành một chấm nhỏ và sắc nét nhất.

• Thông số: Bắt đầu với ISO 800–1600, khẩu độ lớn nhất của ống kính (ví dụ f/4), và tốc độ màn trập từ 60 đến 180 giây nếu bạn dùng mount xích đạo. Hãy chụp thử vài tấm và điều chỉnh thông số cho phù hợp.

Một chuyến đi chụp ảnh thiên văn là một hành trình dã ngoại. Bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc di chuyển và nghỉ ngơi.

• Di chuyển và bảo quản thiết bị: Sử dụng balo máy ảnh chuyên dụng có đệm chống sốc để bảo vệ ống kính và máy ảnh. Bỏ các thiết bị vào túi chống ẩm hoặc hộp kín khi di chuyển qua các khu vực có độ ẩm cao như rừng núi.

• Lựa chọn nơi ở: Ưu tiên các homestay ở vùng cao, các trạm kiểm lâm hoặc cắm trại tự túc. Các lựa chọn này giúp bạn ở gần địa điểm chụp, tiết kiệm thời gian di chuyển trong đêm và hòa mình vào thiên nhiên.

• An toàn tác nghiệp: Luôn đi theo nhóm, thông báo lịch trình cho người thân. Mang theo bộ sơ cứu y tế, đèn pin dự phòng và quần áo đủ ấm, vì nhiệt độ về đêm ở vùng núi có thể xuống rất thấp.

1. Có thể chụp Cụm sao cầu bằng điện thoại không?

Bạn không thể chụp Cụm sao cầu bằng điện thoại do chúng đòi hỏi ống kính tele và khả năng phơi sáng dài mà điện thoại không đáp ứng được.

2. Cần kính thiên văn để thấy Cụm sao cầu không?

Bạn có thể thấy các cụm sao sáng nhất bằng ống nhòm, nhưng để chụp ảnh rõ nét thì cần ống kính tele tiêu cự dài.

3. Thời gian phơi sáng bao lâu là đủ cho một bức ảnh?

Khi sử dụng mount xích đạo, thời gian phơi sáng cho mỗi tấm ảnh nên từ 60 đến 180 giây để thu được nhiều ánh sáng và chi tiết.

Hành trình săn ảnh Cụm sao cầu là một trải nghiệm đáng giá, kết hợp giữa đam mê nhiếp ảnh và tình yêu khám phá thiên nhiên hoang dã. Xem các loại ống kính tele và chân máy ảnh phù hợp cho chuyến đi của bạn tại WeTrek.vn.