Dây daisy (Daisy Chain) là gì?

Dây daisy (Daisy Chain) được làm từ vật liệu dệt dạng băng, tương tự dây dù (sling). Các vật liệu phổ biến bao gồm Nylon hoặc Dyneema. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở cấu trúc. Thay vì là một vòng khép kín, dây được may thành một chuỗi các vòng nhỏ, gọi là mắt xích.

Các mắt xích này được tạo ra bởi các đường may chịu lực gọi là đường may con bọ (bar tacks). Các đường may này ngăn cách các vòng, cho phép người dùng móc carabiner vào từng vòng để điều chỉnh độ dài. Cần lưu ý rằng chỉ có vòng ở hai đầu dây mới được thiết kế để chịu toàn bộ lực của dây. Các mắt xích ở giữa chỉ chịu được lực tĩnh rất thấp, thường chỉ đủ để đỡ trọng lượng cơ thể người.

Công dụng chính của Dây daisy (Daisy Chain) là một công cụ định vị, không phải là một thiết bị an toàn chống rơi. Nó giúp người leo núi giữ một vị trí ổn định tại trạm neo (belay station) hoặc khi leo núi nhân tạo (aid climbing).

Các ứng dụng cụ thể bao gồm:

• Tự neo vào trạm: Khi đến một trạm neo, bạn có thể nhanh chóng móc một đầu dây vào đai an toàn và đầu còn lại vào điểm neo. Việc này giúp bạn rảnh tay để thực hiện các thao tác khác như hãm dây cho bạn leo hoặc chuẩn bị cho lượt leo tiếp theo.

• Điều chỉnh độ dài: Các mắt xích cho phép bạn thay đổi khoảng cách giữa bạn và điểm neo một cách linh hoạt. Bạn chỉ cần móc carabiner vào một mắt xích gần hơn hoặc xa hơn để có vị trí đứng hoặc ngồi thoải mái nhất.

• Tổ chức dụng cụ: Bạn có thể treo tạm các dụng cụ leo núi lên các mắt xích của dây để giữ chúng gọn gàng và trong tầm với.

Dây daisy (Daisy Chain) vs. Dây dù (Sling/Runner)

Dây dù là một vòng dây khép kín và có độ bền cao trên toàn bộ chiều dài của nó. Công dụng chính của dây dù là tạo các điểm neo hoặc nối dài chúng. Ngược lại, Dây daisy (Daisy Chain) có nhiều mắt xích và chỉ dùng để điều chỉnh vị trí với tải trọng tĩnh. Các mắt xích của Dây daisy không có chức năng chịu lực rơi.

Dây daisy (Daisy Chain) vs. Dây neo cá nhân (Personal Anchor System - PAS)

Đây là sự nhầm lẫn phổ biến và nguy hiểm nhất. Dây neo cá nhân (PAS) cũng có cấu trúc chuỗi các vòng nhưng mỗi vòng đơn lẻ đều được thiết kế để chịu toàn bộ lực rơi tiềm năng. Ngược lại, các mắt xích trung gian của Dây daisy (Daisy Chain) có lực chịu rất thấp, chỉ khoảng 2-3 kN, và sẽ bị xé rách nếu chịu một cú rơi.

Sử dụng sai cách Dây daisy (Daisy Chain) có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. An toàn của bạn phụ thuộc vào việc tuân thủ các nguyên tắc sau.

• Không bao giờ dùng để chống rơi: Dây daisy (Daisy Chain) chỉ dành cho tải tĩnh như trọng lượng cơ thể. Nó không được thiết kế để hấp thụ lực của một cú rơi.

• Chỉ móc carabiner vào một mắt xích duy nhất: Việc móc một carabiner xuyên qua hai mắt xích khác nhau sẽ tạo ra một điểm kết nối yếu. Nếu tải trọng tác động lên carabiner, nó có thể làm rách đường may giữa hai mắt xích và khiến carabiner bị tuột ra khỏi dây.

• Luôn dùng khóa an toàn (locking carabiner): Sử dụng carabiner có khóa để kết nối Dây daisy (Daisy Chain) với đai an toàn và điểm neo. Điều này ngăn ngừa việc carabiner vô tình bị mở.

• Kiểm tra định kỳ: Trước mỗi chuyến đi, hãy kiểm tra toàn bộ sợi dây để tìm các dấu hiệu mòn, sờn rách, hoặc hư hỏng do hóa chất. Thay thế ngay nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

Hãy hình dung bạn đang leo núi tại một vách đá ở Hữu Lũng, Lạng Sơn. Sau khi hoàn thành một chặng leo, bạn đến trạm neo có sẵn hai bu lông (bolt). Bạn lấy Dây daisy (Daisy Chain) đã gắn sẵn vào đai an toàn, sau đó dùng một carabiner khóa ở đầu còn lại móc vào điểm neo. Bạn thấy mình đứng quá xa vách đá. Bạn chỉ cần tháo carabiner ra và móc vào một mắt xích ngắn hơn trên dây. Ngay lập tức, bạn đã có một vị trí đứng ổn định, an toàn và thoải mái để chuẩn bị hãm dây cho người bạn leo cùng.

Tôi có thể dùng Dây daisy (Daisy Chain) thay cho dây leo chính không?

Không, Dây daisy (Daisy Chain) hoàn toàn không có khả năng chịu lực động của một cú rơi và không thể thay thế dây leo chính.

Tại sao không được móc carabiner qua hai mắt xích cùng lúc?

Làm vậy sẽ tạo ra một liên kết yếu dựa trên đường chỉ may, có thể bị xé rách chỉ với một lực nhỏ và khiến carabiner tuột khỏi dây.

Tuổi thọ của một sợi Dây daisy (Daisy Chain) là bao lâu?

Tuổi thọ của dây là khoảng 5-10 năm tùy theo khuyến nghị của nhà sản xuất và tần suất sử dụng, bạn phải thay thế ngay nếu dây bị sờn rách.