Đi bộ đa dạng sinh học là hoạt động khám phá tự nhiên, tập trung quan sát, tìm hiểu và bảo vệ sự sống của hệ sinh thái bạn đi qua.
Đi bộ đa dạng sinh học là gì?
Đi bộ đa dạng sinh học (Biodiversity Walk) là một hoạt động đi bộ đường dài với mục tiêu chính là quan sát và tìm hiểu về các loài động thực vật, các hệ sinh thái trong môi trường tự nhiên. Hoạt động này khác với đi bộ thông thường. Nó đòi hỏi bạn phải đi chậm lại, chú ý đến các chi tiết nhỏ và có ý thức bảo tồn môi trường xung quanh.
Mục đích của một chuyến đi bộ đa dạng sinh học không chỉ là chinh phục một quãng đường. Mục đích là để kết nối sâu sắc hơn với thiên nhiên. Bạn học cách nhận biết các loài cây, lắng nghe tiếng chim và hiểu về mối quan hệ giữa các sinh vật. Đây là một hình thức du lịch sinh thái (ecotourism) có trách nhiệm, góp phần bảo vệ vẻ đẹp hoang sơ của Việt Nam.
Tầm quan trọng của việc bảo vệ đa dạng sinh học
Các hệ sinh thái tự nhiên của Việt Nam như rừng, biển, và vùng núi cao đang đối mặt với nhiều thách thức. Các hoạt động ngoài trời nếu không được thực hiện đúng cách sẽ gây tác động tiêu cực đến môi trường. Đi bộ đa dạng sinh học giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo tồn. Khi bạn hiểu về một loài cây quý hiếm tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà, bạn sẽ có ý thức hơn trong việc bảo vệ nó.
Hoạt động này khuyến khích mỗi người tham gia trở thành một người bảo vệ thiên nhiên. Bạn không chỉ là khách du lịch, bạn còn là người giám sát, hỗ trợ và lan tỏa thông điệp bảo tồn. Mỗi bước chân có ý thức đều góp phần giữ gìn tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.
Các nguyên tắc thực hành đi bộ đa dạng sinh học
Để một chuyến đi bộ đa dạng sinh học đúng nghĩa, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc bảo tồn. Những nguyên tắc này giúp giảm thiểu tác động của bạn lên môi trường tự nhiên.
Bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên
Việc bảo vệ hệ sinh thái là ưu tiên hàng đầu. Bạn cần tuân thủ các quy tắc đơn giản nhưng hiệu quả trong suốt hành trình.
- Đi trên các lối mòn có sẵn. Tránh dẫm lên thảm thực vật hoặc tạo ra lối đi mới. Điều này giúp bảo vệ các loài cây nhỏ và ngăn ngừa xói mòn đất.
- Chọn địa điểm cắm trại bền vững. Dựng trại trên các bề mặt cứng như đất nện, cỏ khô hoặc sỏi, cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét.
- Không thay đổi môi trường. Không bẻ cành cây, hái hoa, hoặc di chuyển đá. Hãy để mọi thứ nguyên vẹn như khi bạn đến.
Ví dụ, khi đi bộ trong Vườn quốc gia Cúc Phương, việc đi đúng đường mòn giúp bảo vệ hệ thực vật phong phú và môi trường sống của nhiều loài côn trùng.
Giảm thiểu tác động và quản lý rác thải
Nguyên tắc "Không để lại dấu vết" (Leave No Trace) là cốt lõi của hoạt động ngoài trời có trách nhiệm. Mọi thứ bạn mang vào thiên nhiên đều phải được mang ra.
- Mang theo túi đựng rác và thu gom toàn bộ rác thải của bạn, kể cả mẩu thuốc lá hay vỏ kẹo.
- Hạn chế sử dụng đồ nhựa một lần. Ưu tiên các loại hộp đựng, chai nước có thể tái sử dụng.
- Xử lý chất thải đúng cách. Tìm hiểu quy định của khu vực về việc xử lý chất thải con người.
Tại các cung đường trekking như Tà Năng - Phan Dũng, việc mỗi người tự mang rác của mình về đã góp phần lớn vào việc giữ gìn cảnh quan sạch đẹp.
Bảo vệ động vật hoang dã và nguồn nước
Thiên nhiên là nhà của các loài sinh vật. Bạn là khách ghé thăm và cần thể hiện sự tôn trọng.
- Quan sát động vật hoang dã từ xa. Không cho chúng ăn vì điều này làm thay đổi tập tính tự nhiên và có thể gây hại cho sức khỏe của chúng.
- Giữ im lặng. Tiếng ồn lớn làm phiền động vật và ảnh hưởng đến trải nghiệm của những người khác.
- Bảo vệ nguồn nước. Tránh sử dụng xà phòng hoặc chất tẩy rửa trực tiếp trong sông, suối. Lấy nước để sử dụng và đổ nước thải cách xa nguồn nước.
Khi khám phá Vườn quốc gia Cát Bà, việc giữ khoảng cách với các đàn voọc giúp bảo vệ loài linh trưởng quý hiếm này khỏi căng thẳng và các bệnh tật từ con người.
Tôn trọng văn hóa địa phương
Bảo tồn thiên nhiên luôn gắn liền với cộng đồng địa phương. Họ là những người sống cùng và hiểu rõ về khu vực đó. Tôn trọng văn hóa của họ cũng là một phần của du lịch có trách nhiệm.
- Tìm hiểu về phong tục, tập quán của người dân bản địa trước chuyến đi.
- Hỏi ý kiến trước khi chụp ảnh người dân hoặc nhà cửa của họ.
- Ủng hộ các sản phẩm và dịch vụ địa phương, như ở tại homestay hoặc mua các sản phẩm thủ công.
Khi đến các bản làng ở Hà Giang, việc giao tiếp tôn trọng và ủng hộ kinh tế địa phương giúp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và khuyến khích họ cùng tham gia bảo vệ môi trường.
Lựa chọn lưu trú và di chuyển bền vững
Lựa chọn của bạn về nơi ở và cách di chuyển cũng ảnh hưởng đến môi trường. Hãy ưu tiên các phương án thân thiện với thiên nhiên. Các hình thức lưu trú như eco-lodge, homestay của người dân địa phương, hoặc các trạm kiểm lâm thường có tác động môi trường thấp hơn các khu nghỉ dưỡng lớn. Chúng cũng mang lại trải nghiệm gần gũi và chân thực hơn. Khi di chuyển, hãy cân nhắc việc đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng để giảm lượng khí thải carbon.
Câu hỏi thường gặp
Điểm khác biệt chính giữa đi bộ thông thường và đi bộ đa dạng sinh học là gì?
Đi bộ đa dạng sinh học tập trung vào việc quan sát, học hỏi và bảo tồn thiên nhiên, không chỉ đơn thuần là hoàn thành một quãng đường.
Tôi có cần thiết bị đặc biệt cho hoạt động này không?
Ngoài trang bị đi bộ cơ bản, bạn nên mang theo ống nhòm, sách hướng dẫn nhận dạng thực vật hoặc động vật, và một cuốn sổ tay để ghi chép.
Đi bộ đa dạng sinh học là một cách tuyệt vời để bạn tận hưởng thiên nhiên và đóng góp vào việc bảo vệ môi trường. Mỗi chuyến đi là một cơ hội để học hỏi và lan tỏa tình yêu đối với thiên nhiên Việt Nam. Để chuyến đi của bạn thêm trọn vẹn, hãy chuẩn bị đầy đủ trang bị đi bộ đường dài. Xem các sản phẩm phù hợp tại WeTrek.vn.