Reining là môn thể thao cưỡi ngựa miền Tây, nơi người và ngựa thực hiện các bài thi đòi hỏi sự chính xác như xoay tròn, trượt dừng và đổi hướng tốc độ cao.
Điều khiển ngựa (Reining) là gì?
Điều khiển ngựa (Reining) là một môn thể thao éo le ngựa (dressage) của miền Tây nước Mỹ. Môn này tập trung vào khả năng điều khiển ngựa một cách chính xác và nhẹ nhàng qua một chuỗi các động tác quy định. Người cưỡi chỉ dùng một tay cầm dây cương, thể hiện sự tin tưởng và kết nối tuyệt đối với con ngựa. Nguồn gốc của Reining xuất phát từ công việc của những người chăn bò trên các trang trại lớn. Họ cần những con ngựa lanh lợi, phản ứng nhanh để kiểm soát đàn gia súc.
Các bài thi cốt lõi trong Reining
Mỗi bài thi Reining bao gồm nhiều động tác phức tạp. Người cưỡi và ngựa được đánh giá dựa trên sự chính xác, mượt mà và tốc độ của từng động tác. Dưới đây là các kỹ thuật nền tảng bạn sẽ thấy trong một cuộc thi.
- Vòng tròn (Circles): Ngựa phi nước đại theo hai vòng tròn lớn tốc độ nhanh và hai vòng tròn nhỏ tốc độ chậm. Giám khảo đánh giá sự thay đổi tốc độ mượt mà và khả năng giữ đúng hình dạng vòng tròn.
- Đổi chân phi nước đại (Flying Lead Changes): Khi chuyển hướng giữa hai vòng tròn, ngựa phải đổi chân chủ đạo một cách chính xác ở giữa không trung mà không giảm tốc độ.
- Trượt dừng (Sliding Stops): Đây là động tác đặc trưng nhất. Ngựa phi nước đại hết tốc lực rồi đột ngột hạ thấp hai chân sau xuống đất, trượt đi một quãng dài trong khi hai chân trước vẫn bước đi.
- Xoay tròn tại chỗ (Spins): Ngựa dùng một chân sau làm trụ và xoay tròn 360 độ liên tục tại chỗ với tốc độ cao. Một bài thi thường yêu cầu bốn vòng xoay liên tiếp theo mỗi hướng.
- Xoay ngược 180 độ (Rollbacks): Ngay sau khi thực hiện cú trượt dừng, ngựa phải xoay 180 độ trên hai chân sau và lập tức phi nước đại theo hướng ngược lại.
- Đi lùi (Backups): Ngựa phải đi lùi thẳng và nhanh trên một khoảng cách tối thiểu 3 mét.
Trang bị cần thiết cho Reining
Trang bị phù hợp đảm bảo an toàn và hiệu suất cho cả người và ngựa. Môn Reining có những yêu cầu riêng về thiết bị để hỗ trợ các động tác đặc thù.
Trang bị cho người cưỡi
- Yên ngựa Western (Western Saddle): Yên Reining có thiết kế đặc biệt giúp người cưỡi giữ thăng bằng tốt trong các cú dừng và xoay đột ngột. Nó có phần ghế ngồi sâu và phần sừng (horn) chắc chắn.
- Dây cương (Reins): Người cưỡi thường dùng dây cương tách rời (split reins) làm bằng da, cho phép điều khiển tinh tế bằng một tay.
- Giày bốt (Cowboy Boots): Giày bốt có gót cao giúp chân không bị trượt khỏi bàn đạp. Thiết kế này là một yêu cầu an toàn cơ bản.
- Mũ bảo hiểm: An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu. Một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn bảo vệ bạn khỏi các chấn thương đầu nghiêm trọng.
- Quần áo: Quần jeans dài và áo sơ mi tay dài giúp bảo vệ da khỏi cọ xát và thời tiết.
Trang bị cho ngựa
- Hàm thiếc (Bit): Hàm thiếc Reining có thiết kế chuyên dụng để truyền tín hiệu nhẹ nhàng nhưng rõ ràng từ tay người cưỡi đến miệng ngựa.
- Tấm lót yên (Saddle Pad): Tấm lót dày giúp phân bổ đều trọng lượng của yên và người cưỡi, bảo vệ lưng ngựa.
- Giày trượt (Sliding Plates): Đây là loại móng sắt đặc biệt, rộng và phẳng, được đóng vào hai chân sau của ngựa. Chúng giúp ngựa trượt trên mặt đất dễ dàng hơn trong động tác trượt dừng.
Reining tại Việt Nam và ứng dụng thực tế
Reining là một môn thể thao còn khá mới mẻ tại Việt Nam. Tuy nhiên, sự phát triển của các câu lạc bộ cưỡi ngựa và trang trại du lịch ở các khu vực như Đà Lạt, Ba Vì, Mộc Châu đang tạo ra cơ hội tiếp cận. Bạn có thể bắt đầu với các khóa học cưỡi ngựa cơ bản để xây dựng nền tảng.
Các kỹ năng điều khiển ngựa chính xác trong Reining có giá trị ứng dụng cao. Ví dụ, trong hoạt động săn bắn thể thao, một người cưỡi có khả năng kiểm soát ngựa tốt sẽ di chuyển hiệu quả và an toàn hơn trên các địa hình gồ ghề. Khả năng ra lệnh cho ngựa dừng lại, xoay trở nhanh hoặc đi lùi một cách bình tĩnh là lợi thế lớn khi theo dấu hoặc tiếp cận mục tiêu trong im lặng.
An toàn khi tập luyện Reining
An toàn là yếu tố quan trọng nhất. Luôn tuân thủ các quy tắc sau để có một buổi tập hiệu quả và an toàn.
- Luôn đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn.
- Bắt đầu học với một huấn luyện viên có kinh nghiệm.
- Kiểm tra kỹ yên ngựa và dây cương trước mỗi lần cưỡi.
- Học cách hiểu ngôn ngữ cơ thể và hành vi của ngựa.
- Không tập các động tác khó khi chưa thành thạo kỹ thuật cơ bản.
Câu hỏi thường gặp
Cưỡi ngựa Reining có khó không?
Reining đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ thuật cao, nhưng người mới bắt đầu có thể học từ các bài tập cơ bản.
Cần chuẩn bị gì khi bắt đầu học Reining?
Bạn cần một huấn luyện viên giỏi, một con ngựa phù hợp và các trang bị an toàn cơ bản như mũ bảo hiểm và giày bốt.
Môn này có phù hợp cho săn bắn thể thao không?
Kỹ năng điều khiển ngựa chính xác trong Reining cung cấp nền tảng tốt cho việc di chuyển trên địa hình phức tạp khi săn bắn thể thao.
Tìm hiểu thêm về các trang bị cưỡi ngựa chuyên dụng để bắt đầu hành trình của bạn. Xem đồ cưỡi ngựa tại WeTrek.vn.