Đua phiêu lưu (Adventure Racing) là gì?

Đua phiêu lưu (Adventure Racing) là một môn thể thao đồng đội. Các đội tham gia phải tự tìm đường di chuyển qua một quãng đường dài trong môi trường tự nhiên hoang dã. Môn thể thao này kết hợp nhiều hoạt động ngoài trời khác nhau như chạy bộ địa hình, đạp xe leo núi, chèo thuyền, và leo núi. Yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở thể lực mà còn ở khả năng định hướng, lên kế hoạch chiến lược và sự phối hợp đồng đội. Trọng tâm của Đua phiêu lưu là kỹ năng điều hướng (Navigation). Các đội phải sử dụng bản đồ và la bàn để tìm các điểm kiểm soát (Checkpoints) theo đúng thứ tự và về đích trong thời gian ngắn nhất.

Trong Đua phiêu lưu, khả năng đọc bản đồ và xác định phương hướng là kỹ năng sống còn. Bạn không thể hoàn thành cuộc đua nếu không biết mình đang ở đâu và cần đi đâu tiếp theo. Môi trường thi đấu thường là những khu vực xa xôi, không có biển chỉ dẫn hay lối mòn rõ ràng.

Bản đồ địa hình và la bàn là hai công cụ cơ bản và bắt buộc trong mọi cuộc đua. Bạn cần thành thạo các kỹ năng sau:

• Đọc bản đồ địa hình: Hiểu các ký hiệu, đường đồng mức, và tỷ lệ xích để hình dung địa hình ba chiều. Ví dụ, khi di chuyển trong Vườn Quốc gia Cúc Phương, việc đọc đường đồng mức giúp bạn tránh những vách đá dốc và tìm ra thung lũng an toàn hơn để băng qua.

• Sử dụng la bàn: Xác định phương hướng, lấy góc phương vị và đối chiếu hướng di chuyển thực tế với bản đồ. Kỹ năng này giúp bạn giữ đúng lộ trình, đặc biệt khi tầm nhìn bị hạn chế trong rừng rậm hoặc sương mù.

• Đối chiếu địa vật: So sánh các đặc điểm trên bản đồ như đỉnh núi, sông, suối với cảnh quan thực tế để xác nhận vị trí chính xác của bạn.

Các thiết bị GPS và ứng dụng trên điện thoại thông minh là công cụ hỗ trợ hiệu quả, nhưng không thay thế hoàn toàn kỹ năng truyền thống.

• Thiết bị GPS chuyên dụng: Cung cấp tọa độ chính xác, ghi lại quãng đường đã đi, và giúp xác định vị trí nhanh chóng. Tuy nhiên, chúng phụ thuộc vào pin và tín hiệu vệ tinh.

• Ứng dụng bản đồ: Các ứng dụng như AllTrails, Gaia GPS cho phép bạn tải bản đồ ngoại tuyến và lên kế hoạch lộ trình. Chúng tiện lợi nhưng cũng gặp vấn đề về thời lượng pin và độ bền khi gặp thời tiết khắc nghiệt.

Kinh nghiệm thực tế cho thấy bạn nên kết hợp cả hai phương pháp. Dùng GPS để kiểm tra nhanh vị trí và dùng bản đồ, la bàn để định hướng chiến lược tổng thể cho chặng đường dài.

Hoạt động định hướng ngoài trời gắn liền với trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên. Việc di chuyển trong các hệ sinh thái nhạy cảm đòi hỏi bạn phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt để giảm thiểu tác động đến môi trường.

Khi tham gia Đua phiêu lưu hay bất kỳ hoạt động điều hướng nào, bạn cần áp dụng các nguyên tắc "Không để lại dấu vết" (Leave No Trace).

• Di chuyển trên các bề mặt bền vững: Ưu tiên đi trên đường mòn có sẵn, đá, hoặc đất khô. Tránh giẫm đạp lên thảm thực vật, rêu hoặc các khu vực ven suối dễ bị xói mòn.

• Bảo vệ nguồn nước: Khi lấy nước hoặc băng qua suối, hãy cẩn thận để không làm đục nước hoặc gây ô nhiễm. Mọi hoạt động vệ sinh cá nhân phải thực hiện cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét.

• Tôn trọng động vật hoang dã: Quan sát từ xa, không cho động vật ăn, và di chuyển nhẹ nhàng để tránh làm chúng hoảng sợ. Lộ trình của bạn nên tránh các khu vực làm tổ hoặc sinh sản của động vật.

Tại Việt Nam, nhiều khu vực có địa hình lý tưởng cho hoạt động định hướng là các vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn thiên nhiên. Bạn phải tuyệt đối tuân thủ quy định của ban quản lý. Ví dụ, khi khám phá Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà, bạn phải đi cùng kiểm lâm hoặc người dẫn đường địa phương, không được tự ý đi vào các khu vực cấm và không được đốt lửa trại sai quy định. Việc lên kế hoạch lộ trình phải tính đến các vùng lõi, vùng đệm của khu bảo tồn để tránh xâm phạm các hệ sinh thái cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Cần chuẩn bị gì cho một chuyến đi yêu cầu kỹ năng định hướng?

Bạn cần chuẩn bị bản đồ địa hình khu vực, la bàn, thiết bị GPS có pin dự phòng, và một kế hoạch lộ trình chi tiết.

Làm thế nào để di chuyển mà không gây hại cho môi trường?

Bạn nên luôn đi trên đường mòn có sẵn, tránh giẫm đạp lên thảm thực vật, và mang tất cả rác của mình về.

Thiết bị GPS có thay thế được bản đồ và la bàn không?

Không, bạn nên luôn mang theo bản đồ và la bàn làm phương án dự phòng vì thiết bị điện tử có thể hết pin hoặc hỏng.

Kỹ năng định hướng và ý thức bảo vệ môi trường là hai yếu tố không thể tách rời trong các hoạt động ngoài trời. Chúng giúp bạn chinh phục những thử thách của thiên nhiên một cách an toàn và có trách nhiệm.

Xem các thiết bị định hướng tại WeTrek.vn.