Giảm chấn là gì?

Giảm chấn là công nghệ hấp thụ và phân tán lực tác động khi bạn di chuyển, giúp bảo vệ khớp và giảm mỏi, đặc biệt quan trọng trong giày trekking và balo.

Giảm chấn, hay Shock Attenuation, là khả năng của một vật liệu hoặc một hệ thống hấp thụ năng lượng từ một cú va chạm. Trong các hoạt động ngoài trời, thuật ngữ này mô tả công nghệ tích hợp trong trang bị để giảm lực tác động lên cơ thể bạn. Khi bạn đi bộ, chạy hoặc leo núi, mỗi bước chân tạo ra một lực dội ngược từ mặt đất lên bàn chân, mắt cá, đầu gối và hông.

Công nghệ giảm chấn hoạt động như một bộ đệm. Nó hấp thụ phần lớn lực này trước khi nó truyền đến các khớp và cơ bắp của bạn. Điều này giúp giảm nguy cơ chấn thương, giảm mệt mỏi và tăng sự thoải mái trong suốt hành trình.

Khi bạn di chuyển trên địa hình không bằng phẳng như đường mòn đất đá ở Hà Giang hay những con dốc gắt khi leo núi Bạch Mộc Lương Tử, cơ thể phải chịu áp lực lớn hơn nhiều so với đi trên mặt đường bằng phẳng. Giảm chấn mang lại nhiều lợi ích trực tiếp:

• Bảo vệ khớp. Nó giảm thiểu lực tác động đột ngột lên mắt cá, đầu gối và cột sống, ngăn ngừa các chấn thương do quá tải hoặc va đập lặp đi lặp lại.

• Giảm mệt mỏi. Bằng cách hấp thụ lực, hệ thống giảm chấn giúp cơ bắp của bạn không phải làm việc quá sức để giữ ổn định. Bạn sẽ cảm thấy ít mỏi hơn và duy trì được sức bền lâu hơn.

• Tăng sự ổn định. Các vật liệu giảm chấn tốt cũng giúp phân tán lực đều khắp bàn chân hoặc lưng, giúp bạn giữ thăng bằng tốt hơn trên địa hình phức tạp.

• Cải thiện sự thoải mái. Một đôi giày hay một chiếc balo có khả năng giảm chấn tốt sẽ mang lại cảm giác êm ái, giúp bạn tận hưởng chuyến đi trọn vẹn hơn.

Công nghệ giảm chấn dựa trên hai yếu tố chính: vật liệu và thiết kế.

Về vật liệu, các nhà sản xuất thường dùng các loại bọt xốp chuyên dụng. Phổ biến nhất là EVA (Ethylene Vinyl Acetate) và PU (Polyurethane). EVA nhẹ, linh hoạt và cung cấp khả năng đệm tốt. PU đặc hơn, bền hơn và giữ được khả năng giảm chấn lâu hơn theo thời gian. Các thương hiệu lớn còn phát triển các hợp chất bọt độc quyền với những ưu điểm riêng.

Về thiết kế, khả năng giảm chấn không chỉ đến từ một miếng lót. Nó là sự kết hợp của nhiều bộ phận. Ví dụ, trong một đôi giày trekking, đế giữa (midsole) là bộ phận giảm chấn chính. Thiết kế của đế giữa, độ dày vật liệu ở gót chân và mũi chân, cùng với miếng lót giày (insole) đều góp phần tạo nên hiệu quả giảm chấn tổng thể.

Giày đi bộ đường dài (Trekking/Hiking Shoes)

Đây là ứng dụng rõ ràng nhất. Khi bạn trekking cung Tà Năng Phan Dũng với nhiều đoạn xuống dốc, một đôi giày có đế giữa bằng bọt EVA dày sẽ hấp thụ lực va chạm hiệu quả. Nó bảo vệ đầu gối của bạn khỏi áp lực liên tục. Các miếng đệm gel hoặc khí ở gót chân cũng tăng cường khả năng này.

Balo trợ lực

Giảm chấn cũng có trong balo. Quai đeo vai và đai hông thường được đệm bằng các lớp bọt xốp dày. Lớp đệm này không chỉ tạo sự êm ái mà còn hấp thụ các xung động khi bạn di chuyển. Hệ thống lưng của balo cũng có các tấm đệm định hình, giúp phân tán trọng lượng và giảm sốc cho lưng và vai của bạn khi mang vác nặng trong nhiều ngày.

Gậy trekking

Một số mẫu gậy trekking có tích hợp hệ thống lò xo bên trong thân gậy. Hệ thống này hoạt động như một bộ giảm xóc. Khi bạn chống gậy xuống đất, đặc biệt là khi xuống dốc, lò xo sẽ nén lại để hấp thụ một phần lực, giảm áp lực truyền lên cổ tay và khuỷu tay.

Việc lựa chọn trang bị phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu và hoạt động của bạn.

• Xác định địa hình. Nếu bạn thường đi trên địa hình cứng, nhiều đá sỏi, hãy ưu tiên giày có đế giữa dày và êm ái.

• Kiểm tra vật liệu đế giữa. Hỏi người bán về vật liệu của đế giữa. Giày dùng bọt PU thường bền hơn, trong khi EVA nhẹ hơn. Nhiều loại giày kết hợp cả hai để tối ưu hiệu quả.

• Chú ý đến trọng tải balo. Nếu bạn thường mang balo nặng, hãy chọn loại có hệ thống quai vai và đai hông được đệm dày, cùng với khung trợ lực chắc chắn.

• Đọc đánh giá sản phẩm. Tham khảo kinh nghiệm từ những người đã sử dụng sản phẩm trong điều kiện tương tự như bạn dự định.

Giảm chấn có làm giày nặng hơn không?

Công nghệ giảm chấn hiện đại sử dụng vật liệu nhẹ như EVA, nên không làm tăng đáng kể trọng lượng của giày.

Trang bị có giảm chấn có đắt hơn không?

Trang bị với công nghệ giảm chấn chuyên dụng thường có giá cao hơn nhưng mang lại sự bảo vệ và thoải mái lâu dài.

Tôi có cần gậy trekking giảm chấn khi đi đường bằng không?

Gậy trekking giảm chấn phát huy hiệu quả tốt nhất khi bạn đi xuống dốc hoặc di chuyển trên địa hình cứng.

Xem các mẫu giày trekking và balo trợ lực có công nghệ giảm chấn tại WeTrek.vn.