Hào tuyết trú ẩn là một công trình trú ẩn khẩn cấp được đào trong tuyết sâu, giúp bảo vệ bạn khỏi gió lạnh và giữ ấm trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Hào tuyết trú ẩn là một trong những dạng nơi trú ẩn bằng tuyết đơn giản và nhanh chóng nhất. Bạn đào một con hào trong lớp tuyết đủ sâu, sau đó che mái lại bằng các khối tuyết, cành cây hoặc một tấm bạt. Cấu trúc này tận dụng đặc tính cách nhiệt của tuyết để tạo ra một không gian an toàn, giúp bạn sống sót qua đêm trong môi trường lạnh giá. Đây là một kỹ năng sinh tồn cơ bản cho bất kỳ ai di chuyển trong vùng núi có tuyết.
So với các cấu trúc phức tạp hơn như lều tuyết (igloo) hay hang tuyết (snow cave), hào tuyết đòi hỏi ít thời gian, công sức và kỹ thuật hơn. Nó trở thành lựa chọn ưu tiên trong các tình huống khẩn cấp khi bạn cần một nơi trú ẩn ngay lập tức.
Trong một tình huống sinh tồn mùa đông, việc mất thân nhiệt (hypothermia) là mối đe dọa lớn nhất. Một nơi trú ẩn hiệu quả giúp ngăn chặn ba hình thức mất nhiệt chính: đối lưu (do gió), bức xạ (do cơ thể phát nhiệt ra môi trường) và dẫn truyền (do tiếp xúc với mặt đất lạnh).
Hào tuyết trú ẩn giải quyết các vấn đề này:
Chắn gió hiệu quả: Nằm dưới bề mặt tuyết giúp bạn hoàn toàn tránh được những cơn gió lạnh thấu xương.
Cách nhiệt tốt: Tuyết là một vật liệu cách nhiệt tự nhiên tuyệt vời. Nhiệt độ bên trong một hào tuyết có thể duy trì ở mức quanh 0 độ C, ngay cả khi bên ngoài lạnh hơn nhiều.
Xây dựng nhanh: Trong trường hợp khẩn cấp, bạn có thể hoàn thành một hào tuyết cơ bản trong vòng một đến hai giờ với các dụng cụ phù hợp như xẻng tuyết.
Việc xây dựng một hào tuyết đòi hỏi sự cẩn thận và tuân thủ các bước cơ bản để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
An toàn là ưu tiên hàng đầu. Bạn cần chọn một vị trí có lớp tuyết dày và ổn định, ít nhất là 1.5 mét. Tránh xa các khu vực có nguy cơ sạt lở tuyết như sườn núi dốc, dưới các gờ tuyết lớn. Một vị trí tốt thường nằm ở phía khuất gió của một rặng cây hoặc một đồi nhỏ. Kiểm tra độ cứng của tuyết để đảm bảo nó đủ chắc chắn để đào mà không bị sụp.
Sử dụng xẻng tuyết để đánh dấu một hình chữ nhật trên bề mặt tuyết. Kích thước cần đủ dài hơn cơ thể bạn và rộng hơn vai một chút. Bắt đầu đào xuống. Độ sâu lý tưởng là khoảng 1 đến 1.5 mét. Khi đào, hãy nén tuyết ở các thành hào để tăng độ vững chắc. Đặt phần tuyết đào lên một bên để sau này dùng làm vật liệu che mái.
Bên trong hào, bạn nên tạo một bậc thềm cao hơn đáy hào khoảng 20-30 cm để nằm. Không khí lạnh nặng hơn và sẽ chìm xuống đáy, việc nằm trên bậc thềm cao sẽ giúp bạn ấm hơn.
Bạn có thể dùng các khối tuyết cắt ra từ khu vực xung quanh để làm mái. Đặt các khối tuyết bắc ngang qua miệng hào. Một cách khác là sử dụng gậy trekking, ván trượt tuyết hoặc cành cây khô làm khung sườn, sau đó phủ một tấm bạt lên trên. Cuối cùng, phủ một lớp tuyết xốp lên trên mái che để tăng khả năng cách nhiệt. Luôn nhớ chừa một lỗ thông hơi nhỏ trên mái để đảm bảo không khí lưu thông và tránh bị ngạt khí CO2.
Khi sử dụng kỹ năng sinh tồn, việc đảm bảo an toàn cho bản thân và bảo vệ môi trường là rất quan trọng.
Thông gió là bắt buộc: Luôn đảm bảo lỗ thông hơi không bị tuyết lấp. Kiểm tra định kỳ, đặc biệt nếu có tuyết rơi.
Đánh dấu vị trí: Cắm một cây gậy trekking hoặc một vật có màu sắc nổi bật gần nơi trú ẩn của bạn. Điều này giúp người khác nhìn thấy và giúp bạn tìm lại đường về nếu đi ra ngoài.
Nguyên tắc không để lại dấu vết: Hào tuyết là một nơi trú ẩn có tác động thấp. Khi bạn rời đi, hãy tháo dỡ cấu trúc và san lấp khu vực để trả lại hiện trạng tự nhiên nhiều nhất có thể. Không chặt cây xanh để làm mái che trừ khi là tình huống sinh tử.
Mặc dù Việt Nam là nước nhiệt đới, vào mùa đông, các đỉnh núi cao ở phía Bắc như Fansipan (Lào Cai), Mẫu Sơn (Lạng Sơn) hay Pu Ta Leng (Lai Châu) vẫn có thể xuất hiện băng tuyết. Đối với những người leo núi hoặc đi trekking tại các khu vực này vào mùa lạnh, kiến thức về nơi trú ẩn bằng tuyết là một kỹ năng sinh tồn hữu ích. Nó không chỉ áp dụng cho các chuyến đi trong nước mà còn trang bị cho bạn sự chuẩn bị cần thiết khi khám phá các vùng núi tuyết trên thế giới.
Cần dụng cụ gì để đào hào tuyết?
Bạn nên dùng một xẻng tuyết chuyên dụng, nhưng trong trường hợp khẩn cấp có thể dùng ván trượt, đĩa trượt, gậy trekking hoặc thậm chí là tay.
Hào tuyết có đủ ấm không?
Hào tuyết giúp che chắn gió hoàn toàn và tận dụng tuyết để cách nhiệt, giữ nhiệt độ bên trong ổn định hơn nhiều so với bên ngoài, thường ở khoảng 0 độ C.
Xem các dụng cụ sinh tồn cần thiết tại WeTrek.vn.