Khóa an toàn súng (Safety Mechanism) là bộ phận cơ khí ngăn súng khai hỏa ngoài ý muốn, đảm bảo an toàn cho bạn khi đi săn hoặc tham gia các môn thể thao.
Khóa an toàn súng (Safety Mechanism) là gì?
Khóa an toàn súng là một cơ chế cơ khí được thiết kế để ngăn chặn súng khai hỏa khi chưa sẵn sàng. Chức năng chính của nó là tăng cường an toàn cho người sử dụng và những người xung quanh bằng cách vô hiệu hóa một phần hoặc toàn bộ hệ thống bắn. Đây là một bộ phận không thể thiếu trên các loại súng dùng trong săn bắn thể thao. Việc hiểu rõ và sử dụng thành thạo khóa an toàn là kỹ năng cơ bản của mọi thợ săn.
Nguyên lý hoạt động của Khóa an toàn
Khóa an toàn hoạt động bằng cách can thiệp vật lý vào chu trình bắn của súng. Khi được kích hoạt, nó sẽ chặn một hoặc nhiều bộ phận quan trọng. Các cơ chế phổ biến bao gồm:
• Chặn cò súng (Trigger Block): Đây là loại phổ biến nhất. Một chốt hoặc thanh kim loại sẽ di chuyển để ngăn cò súng di chuyển về phía sau, khiến bạn không thể bóp cò.
• Chặn kim hỏa (Firing Pin Block): Cơ chế này chặn trực tiếp kim hỏa, không cho nó lao về phía trước để kích nổ hạt lửa của viên đạn, ngay cả khi cò súng bị tác động.
• Ngắt kết nối cò và búa đập (Sear Disconnect): Khóa an toàn sẽ ngắt liên kết cơ khí giữa cò và búa đập. Dù bạn có bóp cò, lực sẽ không truyền đến búa đập để thực hiện cú đánh.
Khi bạn gạt khóa an toàn sang vị trí "Bắn" (Fire), các bộ phận chặn này sẽ rút lại, cho phép súng hoạt động bình thường.
Các loại khóa an toàn phổ biến trong săn bắn
Tùy vào thiết kế của súng trường hoặc súng shotgun, bạn sẽ gặp các loại khóa an toàn khác nhau. Mỗi loại có ưu và nhược điểm riêng trong các tình huống thực tế tại Việt Nam, từ địa hình rừng núi Tây Bắc đến đồng bằng.
Khóa an toàn dạng nút bấm ngang (Cross-bolt Safety)
Loại này là một nút hình trụ nằm ngang ở khu vực vành cò. Bạn đẩy nút từ bên này sang bên kia để chuyển đổi giữa chế độ an toàn và bắn. Nó thường xuất hiện trên các dòng súng shotgun bán tự động hoặc súng trường, phù hợp cho việc săn chim hoặc thú nhỏ di chuyển nhanh.
Khóa an toàn dạng lẫy gạt (Lever Safety)
Đây là một lẫy gạt nhỏ thường nằm ở bên cạnh thân súng, dễ dàng thao tác bằng ngón tay cái. Nhiều súng trường săn bắn thú lớn sử dụng loại này. Một số thiết kế cao cấp có khóa an toàn 3 vị trí:
• Vị trí 1: An toàn tuyệt đối, khóa cả cò và bu lông.
• Vị trí 2: Mở khóa bu lông để lấy đạn ra khỏi buồng đạn an toàn, nhưng cò vẫn khóa.
• Vị trí 3: Sẵn sàng bắn.
Khóa an toàn trên sống súng (Tang Safety)
Khóa này nằm trên phần lưng của báng súng, ngay phía sau buồng đạn. Vị trí này giúp người thuận tay trái hay tay phải đều dễ dàng thao tác mà không cần thay đổi cách cầm súng. Bạn chỉ cần dùng ngón cái đẩy về phía trước để bắn hoặc kéo về sau để khóa. Vị trí này cũng giúp bạn kiểm tra trạng thái an toàn của súng một cách nhanh chóng bằng mắt.
Tầm quan trọng của khóa an toàn trong hoạt động ngoài trời
An toàn khi săn bắn thể thao
Trong một chuyến đi săn, bạn phải di chuyển qua nhiều địa hình phức tạp như băng rừng, lội suối, hoặc leo lên chòi quan sát. Khóa an toàn ngăn ngừa súng cướp cò nếu bạn vô tình trượt ngã hoặc cành cây vướng vào cò súng. Quy tắc vàng là: luôn bật khóa an toàn cho đến khi bạn đã xác định mục tiêu và sẵn sàng khai hỏa. Ví dụ, khi di chuyển trong một khu rừng rậm ở Tây Nguyên, việc giữ súng ở chế độ an toàn là bắt buộc để tránh tai nạn cho bản thân và đồng đội.
Nguyên tắc an toàn trong bộ môn cưỡi ngựa
Mặc dù súng ít được sử dụng trong môn cưỡi ngựa thể thao tại Việt Nam, nguyên tắc về một "cơ chế an toàn" vẫn được áp dụng cho các trang bị khác. Ví dụ, dây đai giữ của bao súng ngắn khi bạn di chuyển trên lưng ngựa hoạt động như một khóa an toàn. Nó ngăn súng rơi ra ngoài hoặc bị người khác lấy mất. Tương tự, trong môn cưỡi ngựa bắn cung, việc không lắp tên vào dây cung cho đến khi sẵn sàng bắn cũng là một quy trình an toàn, hoạt động như một khóa an toàn thủ công.
Những câu hỏi thường gặp
Khóa an toàn có đảm bảo an toàn 100% không?
Không, khóa an toàn là một bộ phận cơ khí và có thể bị lỗi, bạn phải luôn tuân thủ các quy tắc an toàn súng cơ bản khác.
Khi nào bạn nên bật khóa an toàn?
Khóa an toàn phải luôn được bật, trừ thời điểm bạn đã nhắm vào mục tiêu và quyết định bắn.
Tôi có nên tin tưởng hoàn toàn vào khóa an toàn không?
Không, bạn không bao giờ được phụ thuộc duy nhất vào khóa an toàn và phải luôn xem mọi khẩu súng như thể đã lên đạn.
Xem các mẫu súng săn thể thao và phụ kiện tại WeTrek.vn.