Khoảng cách mắt (Eye Relief) là gì?

Khoảng cách mắt (Eye Relief) là khoảng cách tối ưu từ mắt bạn đến thị kính của ống nhòm để thấy được toàn bộ trường nhìn rõ nét.

Khoảng cách mắt là cự ly mà bạn cần đặt mắt so với thị kính (eyepiece) của một thiết bị quang học như ống nhòm hoặc ống ngắm. Khi bạn đặt mắt ở đúng khoảng cách này, bạn sẽ quan sát được toàn bộ hình ảnh mà ống nhòm thu được, hay còn gọi là trường nhìn (Field of View). Nếu bạn đặt mắt quá gần hoặc quá xa thị kính, hình ảnh sẽ bị thu hẹp hoặc xuất hiện một vòng tròn đen bao quanh, làm giảm trải nghiệm quan sát.

Thông số này được đo bằng milimét (mm). Mỗi chiếc ống nhòm đều có một chỉ số Khoảng cách mắt cụ thể do nhà sản xuất công bố. Một Khoảng cách mắt dài (long eye relief) nghĩa là bạn có thể đặt mắt ở xa thị kính hơn mà vẫn thấy được toàn bộ hình ảnh.

Trong các hoạt động khám phá thiên nhiên, Khoảng cách mắt ảnh hưởng trực tiếp đến sự thoải mái và hiệu quả quan sát của bạn, đặc biệt trong những chuyến đi dài ngày.

• Sự thoải mái khi quan sát lâu: Khi bạn đang theo dõi một đàn Voọc chà vá chân nâu ở bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng, hoặc kiên nhẫn chờ đợi chim Hồng hoàng (Great Hornbill) ở Vườn quốc gia Cát Tiên, bạn cần giữ ống nhòm trong thời gian dài. Một Khoảng cách mắt phù hợp giúp mắt bạn không bị mỏi, giảm căng thẳng và cho phép bạn tập trung hoàn toàn vào chủ thể.
• Phản ứng nhanh với tình huống bất ngờ: Trong một chuyến trekking rừng tại Pù Luông, bạn có thể bất ngờ phát hiện một loài động vật hoang dã. Khoảng cách mắt tối ưu giúp bạn đưa ống nhòm lên và bắt trọn khoảnh khắc ngay lập tức mà không cần phải loay hoay điều chỉnh vị trí mắt. Nếu Khoảng cách mắt không phù hợp, bạn sẽ mất thời gian tìm kiếm hình ảnh và có thể bỏ lỡ cơ hội quý giá.
• Trải nghiệm quan sát trọn vẹn: Khi bạn đi thuyền kayak trên hồ Ba Bể và dùng ống nhòm để ngắm những dãy núi đá vôi, một Khoảng cách mắt đúng sẽ mang lại một trường nhìn rộng và đầy đủ. Bạn sẽ không bị giới hạn bởi các viền đen khó chịu, giúp cảm nhận toàn bộ sự hùng vĩ của cảnh quan.

Khoảng cách mắt là một thông số cực kỳ quan trọng đối với những người đeo kính. Cặp kính của bạn tạo ra một khoảng trống vật lý giữa mắt và thị kính của ống nhòm. Điều này làm cho mắt bạn ở xa thị kính hơn so với người không đeo kính.

Nếu một người đeo kính sử dụng ống nhòm có Khoảng cách mắt ngắn, họ sẽ không thể đưa mắt đủ gần để thấy toàn bộ trường nhìn. Kết quả là hình ảnh quan sát được sẽ giống như nhìn qua một đường hầm nhỏ, rất hạn chế. Vì vậy, người đeo kính cần một ống nhòm có Khoảng cách mắt dài, thường từ 15mm trở lên. Khoảng cách này bù đắp cho khoảng trống do cặp kính tạo ra, đảm bảo bạn vẫn thấy được hình ảnh trọn vẹn và sắc nét.

Hầu hết các ống nhòm hiện đại đều có vành thị kính (eyecups) có thể điều chỉnh. Người không đeo kính sẽ kéo hoặc xoay vành thị kính này lên hết cỡ. Ngược lại, người đeo kính sẽ hạ hoặc xoay vành thị kính xuống vị trí thấp nhất để mắt có thể tiếp cận gần hơn với ống kính.

Để chọn được sản phẩm phù hợp cho các chuyến đi khám phá thiên nhiên, bạn cần chú ý đến thông số Khoảng cách mắt.

• Xác định bạn có đeo kính hay không: Đây là yếu tố quyết định. Nếu bạn đeo kính khi quan sát, hãy tìm các mẫu ống nhòm có ghi "long eye relief". Thông số lý tưởng cho bạn là từ 15mm đến 20mm. Ví dụ, một ống nhòm có Khoảng cách mắt 18mm sẽ rất thoải mái cho người đeo kính khi quan sát chim Diệc lửa (Purple Heron) ở Vườn quốc gia Tràm Chim, Đồng Tháp.
• Kiểm tra thông số kỹ thuật: Luôn đọc kỹ thông số Khoảng cách mắt (Eye Relief) do nhà sản xuất cung cấp. Thông tin này thường được ghi trên hộp, trong sách hướng dẫn hoặc trên trang web sản phẩm. Đừng bỏ qua chỉ số quan trọng này.
• Ưu tiên sự thoải mái cá nhân: Nếu có cơ hội, hãy thử trực tiếp sản phẩm. Cảm nhận của mỗi người là khác nhau. Khi thử, hãy kiểm tra xem bạn có nhìn thấy toàn bộ khung cảnh mà không cần nheo mắt hay di chuyển đầu liên tục không. Hình ảnh phải hiện ra đầy đủ và rõ ràng ngay khi bạn đưa ống nhòm lên.

Một khoảng cách mắt từ 15mm trở lên được xem là tốt và thoải mái cho người đeo kính.

Nếu khoảng cách mắt quá ngắn, bạn sẽ không thấy được toàn bộ trường nhìn và xuất hiện viền đen xung quanh hình ảnh.

Bạn có thể điều chỉnh vành thị kính (eyecups) bằng cách xoay hoặc kéo lên xuống để đạt được khoảng cách phù hợp cho mắt.

Xem các mẫu ống nhòm chuyên dụng cho hoạt động dã ngoại tại WeTrek.vn.