Kính lọc GND đảo (Reverse GND) là gì?

Kính lọc GND đảo (Reverse GND) là kính lọc chuyên dụng để cân bằng sáng khi chụp bình minh và hoàng hôn, với phần tối nhất ở giữa và nhạt dần lên trên.

Kính lọc GND đảo (Reverse GND) là gì?

Kính lọc GND đảo (Reverse Graduated Neutral Density) là một tấm kính lọc hình vuông hoặc chữ nhật. Nó có một vùng tối nhất nằm ở trung tâm. Vùng này chuyển màu nhạt dần về phía cạnh trên và hoàn toàn trong suốt ở nửa dưới. Thiết kế này giúp các nhiếp ảnh gia phong cảnh kiểm soát ánh sáng gắt tại đường chân trời.

Công dụng chính của nó là làm giảm độ sáng của vùng trời ngay sát đường chân trời, nơi mặt trời mọc hoặc lặn. Điều này giúp máy ảnh ghi lại chi tiết ở cả vùng trời sáng và vùng đất tối trong cùng một bức ảnh.

Cơ chế hoạt động và điểm khác biệt

Kính lọc GND đảo hoạt động dựa trên nguyên tắc cản sáng có chọn lọc. Không giống các loại kính lọc GND thông thường có dải chuyển màu đều từ trên xuống, GND đảo tập trung vùng tối nhất vào giữa kính.

Điểm khác biệt chính so với các loại kính lọc GND khác:

• Kính lọc GND mềm (Soft GND): Có vùng chuyển màu mềm mại, phù hợp với phong cảnh có đường chân trời không bằng phẳng như núi non.
• Kính lọc GND cứng (Hard GND): Có vùng chuyển màu rõ rệt, phù hợp với phong cảnh có đường chân trời thẳng và rõ nét như mặt biển.
• Kính lọc GND đảo (Reverse GND): Chuyên dụng cho cảnh có nguồn sáng mạnh nhất tập trung thành một dải hẹp ở đường chân trời. Đây là tình huống điển hình của bình minh và hoàng hôn trên biển hoặc đồng bằng.

Lợi ích khi săn ảnh bình minh, hoàng hôn

Khi bạn chụp ảnh mặt trời mọc hoặc lặn, mắt người có thể thấy được cả vùng trời rực rỡ và chi tiết của mặt đất. Tuy nhiên, cảm biến máy ảnh có dải tần nhạy sáng (dynamic range) hẹp hơn. Nó thường bị quá sáng (cháy sáng) ở vùng trời hoặc quá tối (mất chi tiết) ở vùng đất.

Kính lọc GND đảo giải quyết vấn đề này ngay tại thời điểm chụp, mang lại nhiều lợi ích:

• Cân bằng phơi sáng: Giúp cân bằng độ sáng giữa đường chân trời, bầu trời phía trên và tiền cảnh.
• Bảo toàn chi tiết: Giữ lại màu sắc, chi tiết của mây và tiền cảnh mà không cần chụp nhiều ảnh ghép lại (bracketing).
• Giảm thời gian hậu kỳ: Bạn có một tệp ảnh gốc chất lượng cao, giảm bớt các bước xử lý phức tạp trên phần mềm.
• Tăng cường hiệu ứng thị giác: Giúp bức ảnh hoàng hôn hoặc bình minh của bạn trông ấn tượng và đúng với thực tế hơn.

Tình huống sử dụng hiệu quả tại Việt Nam

Địa hình Việt Nam đa dạng, cung cấp nhiều bối cảnh lý tưởng để bạn sử dụng kính lọc GND đảo. Những chuyến đi săn ảnh của bạn sẽ hiệu quả hơn khi áp dụng đúng công cụ.

Chụp bình minh trên biển

Các bờ biển dài từ Bắc vào Nam là nơi hoàn hảo cho kính lọc GND đảo. Khi mặt trời nhô lên khỏi mặt biển, nó tạo ra một dải sáng cực mạnh ở đường chân trời.

• Địa điểm gợi ý: Mũi Đôi (Khánh Hòa), Gành Đá Đĩa (Phú Yên), biển Cửa Đại (Hội An), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).
• Kinh nghiệm thực tế: Bạn nên đến địa điểm trước khi mặt trời mọc khoảng 30 phút để thiết lập chân máy và bố cục. Gió biển thường mạnh, một chân máy vững chắc là điều cần thiết. Đặt kính lọc sao cho phần tối nhất che đúng dải sáng của mặt trời trên mặt biển.

Chụp hoàng hôn trên đồng lúa hoặc đầm phá

Những cánh đồng rộng lớn ở đồng bằng sông Cửu Long hay các đầm phá ven biển miền Trung cũng có đường chân trời thẳng. Mặt trời lặn phía xa tạo ra vùng sáng tương tự như trên biển.

• Địa điểm gợi ý: Đầm Lập An (Huế), đồng lúa Tà Pạ (An Giang), Bàu Trắng (Bình Thuận).
• Kinh nghiệm thực tế: Khi tác nghiệp tại các khu vực này, bạn cần chú ý đến quy định của địa phương và tôn trọng cuộc sống người dân. Hãy tìm một vị trí cao và thoáng để đặt máy, tránh làm ảnh hưởng đến hoa màu.

Lưu ý khi mang theo và sử dụng trong chuyến đi

Để chuyến đi săn ảnh diễn ra suôn sẻ, việc chuẩn bị và sử dụng thiết bị đúng cách là rất quan trọng.

Bảo quản thiết bị

Kính lọc quang học dễ bị trầy xước và bám bẩn. Bạn cần một chiếc hộp đựng chống sốc chuyên dụng. Luôn mang theo một chiếc khăn lau sợi nhỏ (microfiber) và dụng cụ thổi bụi để làm sạch kính lọc trước mỗi lần sử dụng, đặc biệt là ở môi trường biển có hơi muối hoặc nơi nhiều bụi.

Thao tác tại hiện trường

Sử dụng kính lọc GND đảo đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác. Bạn cần một hệ thống giữ kính lọc (filter holder) tốt. Sau khi lắp holder lên ống kính, bạn chỉ cần trượt kính lọc lên xuống để điều chỉnh vị trí đường chuyển màu cho khớp với đường chân trời. Chế độ Live View trên máy ảnh giúp bạn quan sát hiệu ứng trực tiếp và điều chỉnh chính xác hơn.

Bạn nên đo sáng vào vùng tiền cảnh (mặt đất, bãi đá) để có thông số phơi sáng chính xác cho vùng tối. Sau đó, gắn kính lọc vào và chụp. Kính lọc sẽ tự động xử lý vùng sáng gắt ở chân trời.

Câu hỏi thường gặp

Kính lọc GND đảo có dùng được cho cảnh núi non không? Kính lọc GND đảo kém hiệu quả với cảnh núi non vì đường chân trời không thẳng.

Tôi có cần kính lọc này nếu máy ảnh có chế độ HDR không? Dùng kính lọc vật lý cho chất lượng ảnh gốc tốt hơn và giữ được nhiều chi tiết hơn chế độ HDR.

Xem các loại kính lọc GND đảo chính hãng tại WeTrek.vn.