Kỹ thuật Z-dip (Z-Dip) là gì?

Kỹ thuật Z-dip là một phương pháp lấy nước đơn giản nhưng hiệu quả được sử dụng trong các hoạt động ngoài trời, đặc biệt là các môn thể thao dưới nước. Tên gọi của nó xuất phát từ chuyển động hình chữ Z mà bạn tạo ra với chai nước hoặc túi chứa nước khi lấy nước. Mục đích chính là múc lớp nước trên cùng, nơi ít có cặn, bùn, và các mảnh vụn hữu cơ lơ lửng. Việc này giúp nước đầu vào sạch hơn, giảm tải cho bộ lọc nước và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.

Khi bạn thực hiện động tác này, miệng chai nước được nhấn chìm ngay dưới bề mặt, sau đó di chuyển về phía trước rồi hướng lên trên. Chuyển động này tạo ra một dòng chảy nhẹ, đẩy các mảnh vụn bề mặt ra xa và chỉ thu vào chai dòng nước trong hơn ở ngay bên dưới.

Đối với những người đam mê chèo thuyền kayak, SUP, hay packrafting trên các dòng sông, hồ tại Việt Nam, kỹ thuật Z-dip mang lại nhiều lợi ích thiết thực.

• Bảo vệ bộ lọc nước: Nước ở các con sông như sông Nho Quế (Hà Giang) hay sông Son (Quảng Bình) thường chứa nhiều phù sa và cặn mịn. Sử dụng Z-dip giúp giảm lượng cặn đi vào bộ lọc, tránh tình trạng tắc nghẽn và hư hỏng sớm. Bạn sẽ không phải tốn công sức làm sạch hay thay lõi lọc thường xuyên giữa chuyến đi.
• Đảm bảo nguồn nước sạch hơn: Lớp nước mặt thường ít bị khuấy động bởi các hoạt động dưới đáy, do đó ít chứa vi sinh vật và tạp chất hơn. Lấy được nguồn nước sạch hơn từ đầu giúp quá trình lọc và khử trùng hiệu quả hơn, mang lại nước uống an toàn cho bạn.
• Giảm tác động đến môi trường: Khi bạn lấy nước, việc khuấy động đáy sông hồ có thể làm xáo trộn môi trường sống của các sinh vật thủy sinh nhỏ. Kỹ thuật Z-dip giúp bạn lấy nước một cách nhẹ nhàng, giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái nhạy cảm xung quanh.

Ví dụ, khi bạn cắm trại sau một ngày chèo SUP trên hồ Ba Bể (Bắc Kạn), nước hồ khá lặng và có một lớp bùn mỏng ở đáy. Thay vì chỉ nhúng chai xuống, bạn áp dụng Z-dip để lấy nước cách bờ một khoảng, đảm bảo nước trong và không làm đục khu vực lấy nước.

Bạn có thể thực hiện kỹ thuật này chỉ với vài bước đơn giản.

Chọn vị trí lấy nước

Hãy chọn nơi nước lặng hoặc chảy chậm, cách xa bờ một chút. Tránh các khu vực nước tù, có nhiều rác thải hoặc gần nơi có hoạt động của con người, gia súc. Vùng nước sâu hơn thường có chất lượng tốt hơn.

Chuẩn bị bình chứa

Sử dụng một bình chứa miệng rộng hoặc túi trữ nước chuyên dụng. Mở nắp và cầm chai nằm ngang, song song với mặt nước.

Thực hiện động tác Z-dip

1. Nhúng miệng chai xuống dưới mặt nước khoảng vài centimet. 2. Đẩy chai về phía trước, ra xa khỏi bạn. Động tác này sẽ đẩy các mảnh vụn nổi trên bề mặt đi. 3. Trong khi vẫn đẩy tới, hãy xoay nhẹ miệng chai hướng lên trên để nước bắt đầu chảy vào. 4. Tiếp tục di chuyển chai theo hình chữ Z hoặc hình vòng cung cho đến khi đầy.

Kiểm tra nước

Sau khi lấy nước, hãy kiểm tra xem trong chai có nhiều cặn không. Nếu nước vẫn còn đục, bạn nên đổ đi và thực hiện lại ở một vị trí khác trong hơn.

Kỹ thuật Z-dip không chỉ là một kỹ năng sinh tồn. Nó còn thể hiện tinh thần du lịch có trách nhiệm và tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ môi trường, đặc biệt là trong các hệ sinh thái nước mong manh.

Khi bạn tham gia các hoạt động chèo thuyền ở những khu vực cần bảo tồn như Vịnh Lan Hạ hay các vùng biển quanh Côn Đảo, Phú Quốc, mọi hành động nhỏ đều có tác động. Việc khuấy động bùn cát dưới đáy không chỉ làm đục nước mà còn ảnh hưởng đến các rạn san hô, thảm cỏ biển, và nơi sinh sản của các loài cá. Z-dip là một thực hành tốt giúp giảm thiểu sự xáo trộn này.

Bằng cách lấy nước một cách nhẹ nhàng từ lớp mặt, bạn góp phần:

• Bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh: Tránh làm tổn hại đến các vi sinh vật, trứng cá và các loài không xương sống sống ở tầng đáy.
• Giảm thiểu ô nhiễm cục bộ: Không làm các chất lắng đọng dưới đáy bị khuấy lên và hòa vào cột nước.
• Duy trì vẻ đẹp tự nhiên: Giữ cho làn nước trong xanh, phục vụ cho các hoạt động trải nghiệm thiên nhiên của chính bạn và những người khác.

Có nên dùng Z-dip ở vùng nước chảy xiết không?

Không, kỹ thuật này hiệu quả nhất ở vùng nước lặng hoặc chảy chậm để tránh khuấy động bùn đất.

Nước lấy bằng Z-dip có cần lọc không?

Có, bạn luôn phải xử lý nước lấy từ tự nhiên bằng bộ lọc hoặc viên khử trùng trước khi uống.

Tôi có thể dùng Z-dip khi lấy nước biển để nấu ăn không?

Có, kỹ thuật này giúp bạn lấy nước biển sạch hơn, tránh cát và các mảnh vụn hữu cơ trôi nổi gần bờ.

Xem các bộ lọc nước dã ngoại tại WeTrek.vn.