Leo lên bờ tự nhiên (Wild-Water Exit Climb) là gì?

Leo lên bờ tự nhiên (Wild-Water Exit Climb) là kỹ thuật thoát khỏi vùng nước hoang dã như sông, hồ một cách an toàn và không gây hại cho môi trường ven bờ.

Leo lên bờ tự nhiên (Wild-Water Exit Climb) là một kỹ năng thiết yếu trong bơi ngoài trời (Open-Water Swimming) và bơi hoang dã (Wild Swimming). Đây không chỉ đơn thuần là việc ra khỏi mặt nước. Nó là một loạt các kỹ thuật có chủ đích giúp bạn di chuyển từ dưới nước lên một bề mặt không bằng phẳng như đá, bờ đất hoặc rễ cây một cách an toàn và hiệu quả. Kỹ năng này khác biệt hoàn toàn với việc sử dụng thang ở hồ bơi hay bước lên một bãi biển đầy cát.

Trong môi trường tự nhiên, các điểm thoát hiểm thường không lý tưởng. Bề mặt có thể trơn trượt, sắc nhọn, hoặc không ổn định. Việc thoát khỏi mặt nước không đúng cách có thể dẫn đến chấn thương do trượt ngã, hoặc làm hỏng hệ sinh thái ven bờ. Vì vậy, việc nắm vững kỹ thuật này đảm bảo an toàn cho bản thân và thể hiện sự tôn trọng đối với thiên nhiên.

Việc thành thạo kỹ năng leo lên bờ tự nhiên mang lại hai lợi ích chính: đảm bảo an toàn cá nhân và bảo vệ môi trường nguyên sơ.

An toàn cá nhân

Khi bơi ở những nơi như hồ Ba Bể (Bắc Kạn) hay các con sông ở Phong Nha-Kẻ Bàng, bạn sẽ không tìm thấy bãi cát thoai thoải hay bậc thang tiện lợi. Các điểm thoát hiểm tiềm năng thường là những tảng đá rêu phong hoặc bờ đất dốc. Việc leo lên bờ không đúng kỹ thuật có thể gây ra các rủi ro sau:

• Trượt chân trên đá ướt, dẫn đến va đập hoặc ngã ngược lại xuống nước.
• Bị các cạnh đá sắc nhọn hoặc cành cây dưới nước làm trầy xước.
• Mất sức nhanh chóng khi cố gắng leo lên một cách vụng về, đặc biệt sau một quãng bơi dài.
• Gặp khó khăn khi nhiệt độ nước thấp làm cơ thể bị giảm thân nhiệt nhẹ, ảnh hưởng đến khả năng phối hợp động tác.

Bảo vệ môi trường

Bơi hoang dã gắn liền với trách nhiệm bảo tồn. Mỗi hành động của bạn đều có tác động đến hệ sinh thái nhạy cảm. Việc leo lên bờ một cách thiếu ý thức có thể gây ra những tổn hại lâu dài. Ví dụ, việc bám víu và làm gãy các cành cây ven bờ làm mất đi nơi trú ẩn của các loài sinh vật nhỏ. Việc làm sạt lở bờ đất, dẫm đạp lên thảm thực vật thủy sinh sẽ phá hủy môi trường sống và gây xói mòn. Nguyên tắc "Không để lại dấu vết" (Leave No Trace) áp dụng cho cả việc bạn rời khỏi mặt nước. Một người bơi có trách nhiệm sẽ chọn điểm thoát hiểm và thực hiện kỹ thuật leo lên bờ sao cho tác động đến tự nhiên là thấp nhất.

Trước khi xuống nước, bạn nên xác định trước một vài điểm thoát hiểm tiềm năng. Việc chuẩn bị này giúp bạn chủ động hơn trong mọi tình huống. Dưới đây là các bước và kỹ thuật cơ bản để bạn thực hành.

Đánh giá điểm thoát hiểm

Hãy quan sát kỹ khu vực ven bờ. Tìm kiếm những điểm có bề mặt vững chắc như tảng đá lớn, phẳng hoặc một khoảng đất trống. Tránh các khu vực có nhiều đá vụn, đất bùn lầy hoặc thảm thực vật dày đặc. Kiểm tra độ sâu của nước gần bờ để đảm bảo bạn có thể đứng hoặc dễ dàng thực hiện động tác đẩy người lên.

Tiếp cận bờ và giữ ổn định

Khi bơi đến gần điểm thoát hiểm đã chọn, hãy xoay người đối mặt với bờ. Dùng hai tay bám vào một điểm tựa chắc chắn. Sử dụng chân đạp nhẹ dưới nước để giữ cơ thể nổi và ổn định. Đừng vội vàng leo lên ngay lập tức. Hãy dành vài giây để cảm nhận sự ổn định của điểm bám và chuẩn bị cho động tác tiếp theo.

Kỹ thuật rướn người (Seal Exit)

Kỹ thuật này mô phỏng cách một con hải cẩu trườn lên tảng đá và rất hiệu quả cho các gờ đá hoặc bờ kè thấp.

• Đặt hai lòng bàn tay lên bờ, cánh tay duỗi thẳng nhưng không khóa khớp.
• Dùng một lực đẩy mạnh từ tay và cơ bụng, kết hợp với một cú đạp chân mạnh dưới nước để nâng phần thân trên lên khỏi mặt nước và đặt lên bờ.
• Khi phần eo của bạn đã ở trên bờ, hãy trườn người về phía trước.
• Xoay người và nhẹ nhàng đưa từng chân lên bờ.

Kỹ thuật lật và lăn (Belly-Flop and Roll)

Đây là một biến thể an toàn hơn cho các bề mặt không quá cao nhưng có thể trơn trượt.

• Tiếp cận bờ và đặt hai tay lên điểm tựa.
• Đẩy người lên sao cho phần bụng và ngực của bạn nằm trên bờ, tương tự động tác "belly-flop".
• Thay vì trườn thẳng về phía trước, bạn hãy lăn người sang một bên.
• Khi lăn, trọng tâm cơ thể sẽ di chuyển vào sâu trong bờ, giúp bạn đưa chân lên một cách dễ dàng và an toàn hơn.

Trang bị phù hợp không chỉ giúp bạn an toàn mà còn giảm thiểu tác động đến môi trường. Khi leo lên bờ tự nhiên, hãy ưu tiên các nguyên tắc bảo tồn.

Trang bị cần thiết

Một số vật dụng đơn giản có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Giày đi nước (aqua shoes) có đế cao su bám tốt giúp bạn đứng vững trên các bề mặt trơn trượt và bảo vệ chân khỏi vật sắc nhọn. Găng tay bơi có thể bảo vệ tay bạn khi bám vào các bề mặt gồ ghề. Những trang bị này giúp bạn tự tin hơn khi thực hiện kỹ thuật, từ đó giảm thiểu các động tác thừa có thể gây hại cho môi trường.

Nguyên tắc "Leave No Trace" khi lên bờ

Khi chọn điểm thoát hiểm, hãy ưu tiên các bề mặt trơ như đá tảng thay vì các bờ đất có thảm thực vật. Tránh bám vào cành cây non hoặc các bụi cây ven bờ. Mỗi hành động của bạn cần được tính toán để giữ nguyên trạng thái tự nhiên của khu vực. Ví dụ, khi bơi ở các hồ trên núi cao tại Hà Giang, hệ thực vật ven hồ rất mỏng manh. Việc chọn một tảng đá lớn để lên bờ sẽ tốt hơn nhiều so với việc dẫm lên thảm rêu quý hiếm.

Leo lên bờ tự nhiên có nguy hiểm không?

Kỹ thuật này an toàn nếu bạn đánh giá điểm thoát hiểm cẩn thận và thực hiện đúng động tác đã được hướng dẫn.

Tôi có cần trang bị đặc biệt để leo lên bờ không?

Giày đi nước có độ bám tốt và găng tay bảo vệ là những trang bị hữu ích để tăng cường an toàn và hiệu quả.

Làm sao để không gây hại môi trường khi lên bờ?

Bạn hãy chọn những điểm lên bờ vững chắc như đá tảng hoặc đất trống và tránh dẫm đạp lên thảm thực vật ven bờ.

Xem thêm các trang bị bơi ngoài trời chuyên dụng tại WeTrek.vn.