Loại ám màu là kỹ thuật hậu kỳ để hiệu chỉnh, loại bỏ các lớp màu không mong muốn khỏi ảnh, giúp màu sắc của cảnh vật trở nên trung thực và tự nhiên.
Loại ám màu (Color Tint Removal) là gì?
Loại ám màu (Color Tint Removal) là quá trình chỉnh sửa ảnh để loại bỏ một lớp màu không thực tế phủ lên toàn bộ hoặc một phần bức ảnh. Hiện tượng này xảy ra do nguồn sáng hoặc môi trường xung quanh phản chiếu màu sắc lên chủ thể. Mục tiêu của việc này là khôi phục lại màu sắc gốc, giúp bức ảnh của bạn trông tự nhiên như mắt nhìn thấy.
Trong nhiếp ảnh ngoài trời, ám màu là một yếu tố thường gặp. Việc hiểu và xử lý nó giúp bạn kiểm soát chất lượng hình ảnh cuối cùng, đặc biệt khi tác nghiệp trong những điều kiện ánh sáng phức tạp.
Nguyên nhân gây ám màu trong nhiếp ảnh ngoài trời
Ánh sáng tự nhiên luôn thay đổi và bị ảnh hưởng bởi môi trường. Đây là nguyên nhân chính gây ra các loại ám màu khác nhau khi bạn đi chụp ảnh, quay phim.
- Ánh sáng lúc bình minh hoặc hoàng hôn: Tạo ra ám màu vàng hoặc cam đậm. Dù đẹp mắt, đôi khi nó làm sai lệch màu thật của da người hoặc trang phục.
- Dưới tán lá cây rậm rạp: Ánh sáng mặt trời xuyên qua lá cây sẽ tạo ra một lớp ám màu xanh lá lên mọi thứ trong khung hình, từ lều trại, quần áo đến da người.
- "Giờ xanh" (Blue Hour) và vùng núi cao: Ánh sáng yếu trước khi mặt trời mọc hoặc sau khi mặt trời lặn thường tạo ra ám màu xanh dương hoặc tím lạnh. Điều này cũng xảy ra khi chụp ảnh ở vùng có tuyết hoặc núi đá cao.
- Bên trong hang động: Ánh sáng từ đèn pin, đèn đội đầu thường có màu vàng hoặc cam, gây ám màu lên các vách đá và chủ thể.
- Gần mặt nước lớn: Khi chụp ở biển, hồ, hoặc suối, ánh sáng phản chiếu từ mặt nước có thể tạo ra ám màu xanh lơ (cyan) nhẹ.
Kỹ thuật xử lý ám màu cho người chụp ảnh du lịch
Bạn có thể xử lý ám màu ngay tại thời điểm chụp hoặc trong quá trình hậu kỳ. Việc kết hợp cả hai phương pháp sẽ cho kết quả tốt nhất.
Thiết lập ngay trên máy ảnh
Chủ động kiểm soát màu sắc ngay từ đầu giúp bạn tiết kiệm thời gian chỉnh sửa về sau.
- Sử dụng Cân bằng trắng (White Balance): Thay vì để chế độ tự động (AWB), bạn hãy chọn các chế độ cân bằng trắng phù hợp với hoàn cảnh. Các chế độ như Cloudy (Trời mây) hoặc Shade (Bóng râm) sẽ thêm tông màu ấm để khử ám màu xanh. Bạn cũng có thể thiết lập nhiệt độ màu theo thang Kelvin (K) để kiểm soát chính xác hơn.
- Chụp ảnh định dạng RAW: File RAW lưu trữ toàn bộ dữ liệu cảm biến thu được, không qua xử lý. Điều này cho bạn khả năng điều chỉnh Cân bằng trắng và màu sắc một cách linh hoạt nhất ở khâu hậu kỳ mà không làm giảm chất lượng ảnh.
- Dùng thẻ xám (Gray Card): Đặt một thẻ xám 18% trong cảnh chụp và chụp một tấm ảnh mẫu. Sau đó, bạn dùng chức năng Custom White Balance của máy ảnh, chọn tấm ảnh có thẻ xám để máy ảnh nhận diện màu trắng chính xác trong điều kiện ánh sáng đó.
Chỉnh sửa hậu kỳ
Các phần mềm như Adobe Lightroom hay Photoshop cung cấp công cụ mạnh để bạn loại bỏ ám màu một cách chính xác.
- Công cụ White Balance Selector (Eyedropper): Đây là cách nhanh nhất. Bạn chỉ cần chọn công cụ này và nhấp vào một điểm màu trung tính trong ảnh (trắng, xám, hoặc đen). Phần mềm sẽ tự động điều chỉnh lại toàn bộ màu sắc của bức ảnh.
- Thanh trượt Temperature và Tint: Thanh Temperature (Nhiệt độ màu) giúp bạn cân bằng giữa tông màu xanh dương và vàng. Thanh Tint (Sắc độ) cân bằng giữa tông xanh lá và tím. Bạn điều chỉnh hai thanh trượt này cho đến khi màu sắc trở nên tự nhiên.
Ví dụ thực tế xử lý ám màu tại Việt Nam
Áp dụng các kỹ thuật trên vào những chuyến đi săn ảnh thực tế sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách kiểm soát màu sắc.
- Săn mây ở Tà Xùa, Y Tý: Vào buổi sáng sớm trước khi mặt trời lên, toàn bộ khung cảnh thường bị ám màu xanh dương đậm. Để khắc phục, bạn có thể tăng nhiệt độ Kelvin trong máy ảnh lên khoảng 6500K-7500K để làm ấm ảnh, hoặc kéo thanh trượt Temperature về phía màu vàng trong hậu kỳ.
- Trekking rừng Cúc Phương, Ba Vì: Khi chụp ảnh dưới tán lá, ảnh sẽ bị ám xanh lá rất nặng. Lúc hậu kỳ, bạn hãy kéo thanh trượt Tint về phía màu tím (magenta) để trung hòa bớt màu xanh. Chụp RAW là điều kiện bắt buộc trong trường hợp này.
- Chụp biển ở Lý Sơn, Phú Quý: Ánh nắng gắt phản chiếu từ mặt nước và cát trắng có thể tạo ra ám màu xanh lơ. Sử dụng một kính lọc CPL (Circular Polarizer) khi chụp sẽ giúp giảm bớt phản chiếu và ám màu này, đồng thời làm màu nước biển sâu hơn.
Hiểu rõ và kiểm soát được hiện tượng ám màu là một kỹ năng quan trọng. Nó giúp bạn tái tạo lại khung cảnh thiên nhiên một cách chân thực, truyền tải đúng cảm xúc thị giác của mình qua từng bức ảnh và thước phim trong mỗi chuyến đi.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao ảnh chụp trong rừng của tôi bị xanh?
Ảnh bị xanh do ánh sáng mặt trời lọc qua tán lá cây tạo ra một lớp ám màu xanh lá lên toàn bộ cảnh vật.
Chụp ảnh RAW có cần thiết để khử ám màu không?
Chụp ảnh định dạng RAW cung cấp dải màu và dữ liệu lớn nhất giúp bạn chỉnh sửa và khử ám màu chính xác mà không làm hỏng file.
Kính lọc máy ảnh có giúp giảm ám màu không?
Kính lọc phân cực CPL giúp giảm đáng kể hiện tượng ám màu gây ra bởi các bề mặt phản chiếu như mặt nước, lá cây bóng.
Xem các loại kính lọc máy ảnh tại WeTrek.vn.