Lớp thảm thực vật (Vegetation Layer) là gì?

Lớp thảm thực vật (Vegetation Layer) là các loài cây thủy sinh và ven bờ, ảnh hưởng đến việc chèo thuyền kayak, SUP. Bảo vệ chúng là một phần quan trọng của du lịch có trách nhiệm.

Lớp thảm thực vật (Vegetation Layer) bao gồm tất cả các loài cây sống trong và xung quanh các vùng nước như sông, hồ, và ven biển. Đối với người chèo thuyền kayak, SUP, hay packrafting, lớp thực vật này là một phần không thể tách rời của môi trường trải nghiệm. Nó không chỉ định hình cảnh quan mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kỹ thuật chèo, sự an toàn và hệ sinh thái bạn đang khám phá.

Khi chèo thuyền ở Việt Nam, bạn sẽ gặp ba nhóm thảm thực vật chính. Mỗi nhóm có đặc điểm riêng và đòi hỏi cách tiếp cận khác nhau.

Thực vật ngập nước (Submerged Vegetation)

Đây là các loại thực vật sống hoàn toàn dưới mặt nước. Chúng bao gồm thảm cỏ biển và rong rêu. Các khu vực như vịnh Côn Đảo hay vùng biển quanh đảo Phú Quốc có các thảm cỏ biển lớn, là nơi trú ẩn và sinh sản của nhiều loài sinh vật biển. Khi chèo SUP, vây thuyền của bạn dễ bị vướng vào lớp thực vật này, gây mất thăng bằng và cản trở di chuyển.

Thực vật nổi (Floating Vegetation)

Loại này bao gồm các loài cây có lá và hoa nổi trên mặt nước, trong khi rễ của chúng có thể lơ lửng trong nước. Ví dụ điển hình là lục bình (water hyacinth) ở các con sông miền Tây hoặc hoa súng, hoa sen trong các hồ tĩnh lặng. Chèo thuyền qua các mảng lục bình dày đặc đòi hỏi sức lực và kỹ thuật để không bị kẹt lại. Tuy nhiên, chúng cũng tạo nên những khung cảnh đẹp và độc đáo.

Thực vật ven bờ (Emergent and Riparian Vegetation)

Nhóm này bao gồm các loài cây mọc từ đáy nước nhưng vươn cao lên khỏi mặt nước. Rừng ngập mặn là ví dụ tiêu biểu nhất, như tại Cần Giờ hay các khu dự trữ sinh quyển ven biển. Các rặng dừa nước, lau sậy dọc bờ sông cũng thuộc nhóm này. Rừng ngập mặn tạo ra những tuyến chèo kayak độc đáo, nhưng bạn cần chú ý đến hệ thống rễ chằng chịt và thủy triều thay đổi.

Hiểu về lớp thảm thực vật giúp bạn nâng cao trải nghiệm và đảm bảo an toàn cho chuyến đi.

• Chỉ báo môi trường: Sự hiện diện của một số loài thực vật cho thấy chất lượng nước tốt. Thảm thực vật khỏe mạnh cũng giúp lọc nước và ngăn chặn xói mòn bờ, giữ cho dòng nước trong hơn.

• Hệ sinh thái: Các lớp thảm thực vật là nơi sinh sống của cá, chim và nhiều động vật thủy sinh khác. Chèo thuyền nhẹ nhàng qua các khu vực này mang lại cơ hội quan sát động vật hoang dã trong môi trường tự nhiên của chúng.

• Thách thức điều hướng: Các mảng thực vật dày đặc có thể che khuất luồng lạch hoặc các chướng ngại vật ngầm như đá, cành cây. Chúng cũng có thể làm mái chèo hoặc vây thuyền bị vướng, đòi hỏi kỹ năng xử lý tình huống.

Tương tác với thảm thực vật một cách có trách nhiệm là yếu tố cốt lõi của du lịch sinh thái dưới nước. Bạn cần áp dụng các kỹ thuật phù hợp và tuân thủ nguyên tắc bảo tồn.

Kỹ thuật chèo thuyền an toàn

• Quan sát trước khi đi: Sử dụng kính râm phân cực để nhìn rõ hơn các vật thể dưới mặt nước. Trước chuyến đi, hãy xem bản đồ vệ tinh để xác định các vùng thực vật dày đặc.

• Điều chỉnh kỹ thuật: Khi đi vào vùng nước nông có cỏ biển, hãy dùng các đường chèo ngắn, nông để tránh làm khuấy động đáy. Đối với người chèo SUP, việc tháo vây dài và thay bằng vây ngắn hơn sẽ giúp di chuyển dễ dàng.

• Xử lý khi bị vướng: Nếu mái chèo hay vây bị vướng, đừng giật mạnh. Hãy dùng tay hoặc mái chèo nhẹ nhàng gỡ rối. Giữ bình tĩnh và thăng bằng để tránh lật thuyền.

Nguyên tắc bảo vệ thảm thực vật

• Tránh giẫm đạp: Không kéo thuyền qua các thảm cỏ biển hoặc rạn san hô nông. Tìm các kênh nước sâu hơn để đi qua hoặc chọn điểm xuất phát và cập bến ở những khu vực đã được chỉ định, ít thảm thực vật nhạy cảm.

• Giữ khoảng cách: Khi quan sát động vật hoang dã trong các khu rừng ngập mặn hoặc ven bờ, hãy giữ khoảng cách và tránh gây tiếng ồn lớn. Đừng bẻ cành cây hoặc tác động vật lý lên thảm thực vật.

• Làm sạch thiết bị: Sau mỗi chuyến đi, hãy làm sạch thuyền, mái chèo và các thiết bị khác. Việc này ngăn chặn sự lây lan của các loài thực vật xâm lấn từ vùng nước này sang vùng nước khác.

• Tuân thủ quy định: Nhiều khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia ở Việt Nam, như Vườn quốc gia Cát Bà hay Vịnh Hạ Long, có quy định riêng về các tuyến đường được phép chèo thuyền để bảo vệ hệ sinh thái. Hãy tìm hiểu và tuân thủ các quy định này.

Làm sao để biết khu vực nào có thảm thực vật dày đặc dưới nước?

Bạn hãy dùng kính râm phân cực để quan sát và kiểm tra bản đồ vệ tinh trước chuyến đi của mình.

Có nên chèo thuyền kayak qua rừng ngập mặn không?

Bạn nên đi theo các tuyến đường được chỉ định và tránh làm phiền đến hệ thống rễ cây cùng động vật hoang dã.

Cần làm gì khi vây SUP bị vướng vào rong rêu?

Bạn cần giữ thăng bằng bằng cách quỳ hoặc ngồi xuống ván, sau đó dùng tay hoặc mái chèo gỡ vây ra một cách cẩn thận.

Hiểu và tôn trọng lớp thảm thực vật giúp mỗi chuyến đi của bạn trở nên ý nghĩa hơn. Nó biến bạn từ một người tham gia thể thao thành một người bảo vệ thiên nhiên. Xem các thiết bị chèo thuyền phù hợp cho chuyến đi của bạn tại WeTrek.vn.