Màn trập im lặng (Silent Shutter) là gì?

Màn trập im lặng (Silent Shutter) là chế độ chụp ảnh không gây tiếng động, giúp nhiếp ảnh gia tiếp cận và ghi lại hành vi tự nhiên của động vật hoang dã.

Màn trập im lặng (Silent Shutter) là một tính năng trên máy ảnh kỹ thuật số cho phép bạn chụp ảnh mà không tạo ra bất kỳ tiếng động nào. Thay vì sử dụng màn trập cơ học vật lý di chuyển lên xuống và tạo ra tiếng "tạch", máy ảnh sẽ dùng màn trập điện tử. Màn trập điện tử đọc dữ liệu từ cảm biến hình ảnh một cách điện tử để tạo ra bức ảnh. Điều này loại bỏ hoàn toàn tiếng ồn, một yếu tố quan trọng khi bạn tác nghiệp trong môi trường tự nhiên.

Bạn có thể hình dung sự khác biệt như sau:

• Màn trập cơ học (Mechanical Shutter): Một tấm màn vật lý mở ra và đóng lại trước cảm biến. Hành động này tạo ra âm thanh đặc trưng của máy ảnh.

• Màn trập im lặng (Electronic Shutter): Cảm biến hình ảnh được kích hoạt và vô hiệu hóa bằng điện tử để ghi lại ánh sáng. Không có bộ phận nào chuyển động, vì vậy không có âm thanh.

Đối với nhiếp ảnh gia động vật hoang dã, việc loại bỏ tiếng "tạch" nhỏ nhất cũng tạo ra sự khác biệt lớn giữa một bức ảnh thành công và một cơ hội bị bỏ lỡ.

Khi bạn trekking trong các Vườn quốc gia như Cúc Phương hay Cát Tiên, sự im lặng là đồng minh lớn nhất của bạn. Màn trập im lặng phát huy tối đa giá trị trong những chuyến đi này.

Đây là lợi ích quan trọng nhất. Nhiều loài động vật cực kỳ nhạy cảm với âm thanh. Một tiếng động lạ, dù nhỏ, cũng đủ để chúng cảnh giác và lẩn trốn. Chế độ im lặng cho phép bạn chụp ảnh mà không làm ảnh hưởng đến hành vi tự nhiên của chúng.

Ví dụ thực tế: Khi bạn may mắn bắt gặp một đàn Voọc chà vá chân nâu tại bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng. Tiếng màn trập cơ học có thể khiến cả đàn hoảng sợ và di chuyển vào sâu trong tán lá. Với Màn trập im lặng, bạn có thể ghi lại khoảnh khắc chúng sinh hoạt, ăn lá cây một cách tự nhiên nhất.

Nhiều khoảnh khắc đắt giá trong tự nhiên diễn ra rất nhanh, đòi hỏi bạn phải chụp liên tục (burst mode) để không bỏ lỡ. Chế độ chụp liên tục với màn trập cơ học tạo ra một chuỗi âm thanh rất lớn và gây chú ý. Ngược lại, Màn trập im lặng cho phép bạn chụp hàng chục tấm ảnh trong im lặng tuyệt đối.

Ví dụ thực tế: Để chụp được cảnh một con chim Bói cá lao xuống mặt nước đầm Vân Long, Ninh Bình, bạn cần chụp liên tục với tốc độ cao. Sử dụng Màn trập im lặng giúp bạn thực hiện điều đó mà không làm con chim và các sinh vật xung quanh hoảng sợ.

Chuyển động của màn trập cơ học tạo ra một rung động nhỏ, gọi là "shutter shock". Rung động này có thể làm giảm độ sắc nét của ảnh, đặc biệt khi bạn sử dụng ống kính tele tiêu cự dài để chụp các chủ thể ở xa hoặc chụp macro. Vì Màn trập im lặng không có bộ phận chuyển động, nó loại bỏ hoàn toàn nguồn gây rung này, giúp ảnh của bạn sắc nét hơn.

Bạn nên kích hoạt Màn trập im lặng trong các tình huống sau:

• Chụp ảnh động vật nhút nhát: Các loài linh trưởng, hươu, nai, cầy hương.

• Hoạt động birdwatching: Quan sát và chụp các loài chim hoang dã.

• Các tour xem động vật ban đêm (night safari): Trong không gian tĩnh lặng của rừng đêm, âm thanh lan truyền rất xa.

• Ghi lại các thước phim tài liệu về thiên nhiên đòi hỏi sự yên tĩnh tuyệt đối.

Màn trập im lặng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu. Bạn cần biết các hạn chế của nó để sử dụng hiệu quả. Một trong những hạn chế chính là hiện tượng "rolling shutter", khiến các vật thể chuyển động nhanh trong khung hình bị biến dạng hoặc méo mó. Ví dụ, cánh của một con chim đang bay nhanh có thể trông bị cong.

Một hạn chế khác là hiện tượng sọc ngang (banding) khi chụp dưới một số loại ánh sáng nhân tạo như đèn huỳnh quang. Điều này ít khi là vấn đề khi bạn ở ngoài trời, nhưng cần lưu ý nếu bạn chụp ảnh bên trong trạm kiểm lâm hoặc các cơ sở có đèn vào ban đêm.

Hỏi: Màn trập im lặng có trên tất cả máy ảnh không?

Đáp: Không, Màn trập im lặng thường có trên các dòng máy ảnh không gương lật (mirrorless) và một số máy ảnh DSLR cao cấp.

Hỏi: Dùng Màn trập im lặng có tốn pin hơn không?

Đáp: Có, việc sử dụng màn trập điện tử liên tục có thể tiêu thụ nhiều năng lượng hơn so với màn trập cơ học.

Hỏi: Làm sao để bật Màn trập im lặng?

Đáp: Bạn thường tìm thấy tùy chọn này trong menu cài đặt của máy ảnh, với tên gọi "Silent Shutter", "Silent Shooting" hoặc "Electronic Shutter".

Trang bị các công cụ phù hợp giúp bạn có những trải nghiệm trọn vẹn và những bức ảnh đáng nhớ trong các chuyến đi khám phá thiên nhiên.

Xem các loại phụ kiện nhiếp ảnh dã ngoại tại WeTrek.vn.