Mặt phẳng Ngân Hà (Galactic Plane) là gì?

Mặt phẳng Ngân Hà là mặt phẳng chứa hầu hết vật chất của thiên hà, tạo thành dải sáng bạn săn tìm trong các bức ảnh thiên văn đêm.

Trong nhiếp ảnh thiên văn ngoài trời, Mặt phẳng Ngân Hà (Galactic Plane) là khu vực tập trung dày đặc nhất các ngôi sao, bụi và khí của thiên hà Milky Way. Đây chính là dải sáng rực rỡ mà bạn thường thấy trên bầu trời đêm và cố gắng ghi lại trong các bức ảnh. Đối với nhiếp ảnh gia, việc hiểu và xác định được vị trí của Mặt phẳng Ngân Hà là yếu tố quyết định để tạo ra những khung hình ấn tượng.

Phần sáng và có cấu trúc rõ nét nhất của nó được gọi là Lõi Ngân Hà (Galactic Core). Đây là mục tiêu chính trong các chuyến đi săn ảnh. Lõi Ngân Hà trông giống một cụm mây sáng nổi bật trên dải sao, chứa đựng nhiều chi tiết tinh vân và cụm sao đẹp mắt.

Thời gian là yếu tố quan trọng nhất cho một buổi chụp ảnh dải Ngân Hà thành công. Bạn cần xem xét cả mùa trong năm, chu kỳ mặt trăng và thời gian trong đêm.

Tại Việt Nam, mùa chụp dải Ngân Hà kéo dài từ tháng 2 đến tháng 10 hàng năm. Thời gian Lõi Ngân Hà xuất hiện và đạt vị trí cao trên bầu trời sẽ thay đổi theo từng tháng:

• Tháng 2 – 4: Lõi Ngân Hà mọc từ phía Đông Nam vào lúc rạng sáng. Bạn cần thức dậy rất sớm để có thể chụp được.

• Tháng 5 – 8: Đây là thời gian lý tưởng nhất. Lõi Ngân Hà xuất hiện từ giữa đêm và ở vị trí cao, rõ nét trên bầu trời, thuận lợi cho việc căn chỉnh và chụp ảnh.

• Tháng 9 – 10: Lõi Ngân Hà xuất hiện sớm hơn vào buổi tối ở hướng Tây Nam và lặn khá nhanh.

Ánh trăng là nguồn ô nhiễm ánh sáng tự nhiên lớn nhất. Bạn nên lên kế hoạch chuyến đi vào những đêm không trăng (đầu tháng âm lịch) hoặc sau khi trăng đã lặn. Bầu trời càng tối, dải Ngân Hà càng hiện rõ. Ngoài ra, hãy kiểm tra dự báo thời tiết kỹ lưỡng. Một đêm trời trong, không mây và độ ẩm thấp sẽ mang lại kết quả tốt nhất.

Việt Nam có nhiều địa điểm với điều kiện hoàn hảo để bạn tác nghiệp. Tiêu chí hàng đầu là nơi đó phải có mức độ ô nhiễm ánh sáng (light pollution) thấp, cách xa các thành phố lớn.

• Vùng núi phía Bắc: Các địa điểm như Tà Xùa (Sơn La), Y Tý (Lào Cai) hay Mẫu Sơn (Lạng Sơn) có độ cao lớn, không khí trong và ít bị ảnh hưởng bởi ánh sáng đô thị. Tiền cảnh là những dãy núi trập trùng hay biển mây tạo nên bố cục hùng vĩ.

• Cao nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ: Cung đường Tà Năng - Phan Dũng, Mũi Dinh (Ninh Thuận), hay các vùng phụ cận Đà Lạt là lựa chọn tuyệt vời. Bầu trời ở đây thường rất trong. Bạn có thể kết hợp dải Ngân Hà với tiền cảnh là đồi cỏ, bãi cát hay những khối đá độc đáo.

• Biển đảo: Các hòn đảo xa bờ như Phú Quý, Côn Đảo là thiên đường cho nhiếp ảnh thiên văn. Bốn bề là biển, không có nguồn sáng nhân tạo nào cản trở tầm nhìn của bạn.

Một chuyến đi săn ảnh không chỉ là việc bấm máy. Nó đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

• Lên kế hoạch: Sử dụng các ứng dụng như PhotoPills, Stellarium hoặc The Photographer's Ephemeris để xác định chính xác vị trí và thời gian mọc của dải Ngân Hà tại địa điểm bạn chọn.

• Thiết bị và bảo quản: Mang theo máy ảnh có khả năng chỉnh tay, ống kính góc rộng khẩu độ lớn (f/2.8 trở xuống), chân máy vững chắc và đèn pin chiếu sáng đỏ để không làm chói mắt. Trong môi trường ẩm ướt, hãy dùng túi chống ẩm và khăn lau để bảo vệ thiết bị. Luôn mang theo pin dự phòng vì phơi sáng dài rất tốn năng lượng.

• Lưu trú và di chuyển: Lựa chọn homestay của người dân địa phương hoặc các trạm kiểm lâm gần điểm chụp để tiện di chuyển ban đêm. Nếu cắm trại, hãy chọn địa điểm an toàn, bằng phẳng. Phương tiện di chuyển cần phù hợp với địa hình, ưu tiên xe máy hoặc xe hai cầu nếu vào sâu trong khu vực hẻo lánh.

• An toàn và tôn trọng: Luôn đi theo nhóm, thông báo lịch trình cho người thân. Mang theo bộ sơ cứu cơ bản. Khi tác nghiệp, hãy giữ im lặng, không xả rác và tôn trọng văn hóa bản địa. Nếu sử dụng flycam, hãy kiểm tra quy định bay tại khu vực đó.

Làm sao để tìm thấy dải Ngân Hà trên bầu trời?

Bạn có thể sử dụng các ứng dụng bản đồ sao trên điện thoại thông minh như Star Walk hoặc SkyView để xác định vị trí của nó.

Thiết bị tối thiểu để chụp ảnh Ngân Hà là gì?

Bạn cần một máy ảnh có chế độ chỉnh tay (Manual), một ống kính góc rộng và một chân máy vững chắc.

Chuyến đi săn ảnh Ngân Hà đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo từ thiết bị đến kế hoạch. Xem các thiết bị cắm trại và dã ngoại cần thiết tại WeTrek.vn để sẵn sàng cho hành trình của bạn.