Ống hút đá (Soda Straw) là gì?

Ngày cập nhật 04/12/2025 09:30 AM - 144 lượt xem

NỘI DUNG CHÍNH [hiệnẩn]

Ống hút đá (Soda Straw) là gì?
Quá trình hình thành ống hút đá
Đặc điểm nhận dạng
Ống hút đá tại Việt Nam
Câu hỏi thường gặp
Ống hút đá có dễ gãy không?
Chúng ta có nên chạm vào ống hút đá không?
Ống hút đá phát triển nhanh không?

Ống hút đá (soda straw) là một dạng thạch nhũ ống, rỗng ruột, có đường kính bằng một giọt nước và hình thành trong hang động.

Ống hút đá (Soda Straw) là gì?

Ống hút đá (Soda Straw) là một loại trầm tích hang động, thuộc nhóm thạch nhũ (stalactite). Chúng có dạng ống hình trụ, rỗng bên trong với thành đá cực kỳ mỏng. Tên gọi này xuất phát từ hình dạng của chúng, giống hệt một chiếc ống hút dùng để uống nước ngọt. Đường kính của ống hút đá thường không đổi và bằng đúng kích thước của một giọt nước, khoảng 4–5 mm.

Đây là giai đoạn hình thành sơ khai nhất của một cột thạch nhũ. Theo thời gian, nếu điều kiện thay đổi, ống hút đá có thể phát triển thành một cột thạch nhũ hình nón lớn hơn. Chúng là một trong những cấu trúc tinh tế và dễ bị tổn thương nhất trong hang động.

Quá trình hình thành ống hút đá

Ống hút đá hình thành từ một quá trình địa chất và hóa học diễn ra chậm chạp qua hàng nghìn năm. Quá trình này bao gồm các bước cụ thể.

Nước mưa hấp thụ khí carbon dioxide (CO2) từ không khí và đất, tạo thành một dung dịch axit cacbonic yếu.
Khi nước axit này thấm qua các lớp đất và ngấm vào khối đá vôi (chủ yếu là canxi cacbonat), nó hòa tan một lượng nhỏ đá vôi.
Dung dịch nước giàu canxi cacbonat tiếp tục di chuyển qua các kẽ nứt trong đá cho đến khi nhỏ giọt từ trần hang.
Khi giọt nước tiếp xúc với không khí trong hang, một phần CO2 trong giọt nước thoát ra. Điều này làm giảm tính axit của nước, khiến canxi cacbonat không còn hòa tan được nữa và kết tinh lại.
Lớp kết tinh đầu tiên tạo thành một vòng canxit nhỏ, mỏng manh trên trần hang, ngay tại điểm giọt nước treo lơ lửng.
Các giọt nước tiếp theo tiếp tục chảy qua tâm của vòng canxit này. Mỗi giọt nước khi rơi xuống đều để lại một lớp khoáng chất nhỏ, khiến chiếc vòng phát triển dài ra thành một cái ống rỗng.

Ống hút đá sẽ tiếp tục dài ra miễn là dòng nước chảy qua bên trong ống. Nếu lỗ ống bị tắc do tạp chất hoặc dòng nước chảy ra bên ngoài, ống hút đá sẽ bắt đầu phát triển dày lên và trở thành một thạch nhũ hình nón thông thường.

Đặc điểm nhận dạng

Bạn có thể nhận biết ống hút đá qua những đặc điểm độc đáo của chúng.

Hình dạng: Dạng ống thẳng, dài, đường kính nhỏ và đồng đều từ gốc đến ngọn.
Cấu trúc: Rỗng ruột, với một kênh dẫn nước ở trung tâm.
Vật liệu: Thành ống được làm từ canxit kết tinh, thường trong mờ và có màu trắng hoặc hơi vàng.
Độ mỏng manh: Thành ống cực kỳ mỏng, đôi khi chỉ dày bằng một tờ giấy, nên chúng rất dễ gãy khi có tác động nhẹ.

Ống hút đá tại Việt Nam

Việt Nam là nơi có nhiều hệ thống hang động đá vôi lớn, là môi trường lý tưởng cho sự hình thành của ống hút đá. Bạn có thể quan sát các cấu trúc này tại nhiều hang động nổi tiếng.

Ví dụ, trong các hang động thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng như hang Sơn Đoòng hoặc hang Thiên Đường, có những khu vực trần hang được bao phủ bởi hàng ngàn ống hút đá, tạo ra một cảnh tượng ấn tượng. Tại hang Lùng Khúy ở Hà Giang, các ống hút đá cũng xuất hiện xen kẽ với những khối thạch nhũ lớn, cho thấy các giai đoạn phát triển khác nhau của trầm tích hang động.

Khi thám hiểm các hang động này, việc bảo tồn là ưu tiên hàng đầu. Bạn cần tránh va chạm hoặc chạm tay vào ống hút đá vì chúng rất dễ bị phá hủy và quá trình tái tạo mất hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.

Câu hỏi thường gặp

Ống hút đá có dễ gãy không?

Chúng có cấu trúc rỗng và thành mỏng nên cực kỳ dễ gãy khi va chạm.

Chúng ta có nên chạm vào ống hút đá không?

Bạn không nên chạm vào chúng vì dầu tự nhiên từ da tay có thể làm ngừng quá trình phát triển và gây hư hại.

Ống hút đá phát triển nhanh không?

Ống hút đá phát triển rất chậm, chỉ vài milimet mỗi năm tùy thuộc vào điều kiện trong hang động.

Việc tìm hiểu về ống hút đá giúp bạn thêm trân trọng vẻ đẹp và sự phức tạp của thế giới tự nhiên dưới lòng đất. Để chuẩn bị cho các chuyến đi khám phá, bạn cần trang bị đầy đủ kiến thức và dụng cụ an toàn. Xem các thiết bị thám hiểm hang động tại WeTrek.vn.

Chia sẻ bài viết: