Ống khẩu lớn (Fast Lens) là gì?

Ống khẩu lớn (Fast Lens) là ống kính có độ mở khẩu độ tối đa rộng (f-stop nhỏ), thu nhiều ánh sáng, lý tưởng để chụp ngoài trời khi trời tối.

Ống khẩu lớn (Fast Lens) là ống kính máy ảnh có độ mở khẩu độ (aperture) tối đa rất rộng. Khẩu độ được đo bằng chỉ số f-stop, ví dụ f/1.4, f/1.8, hoặc f/2.8. Chỉ số f-stop càng nhỏ, khẩu độ càng lớn, lượng ánh sáng đi vào cảm biến máy ảnh càng nhiều.

Tên gọi “fast” xuất phát từ việc ống kính này cho phép bạn sử dụng tốc độ màn trập (shutter speed) nhanh hơn trong điều kiện ánh sáng yếu. Điều này rất quan trọng khi bạn tác nghiệp ngoài trời, nơi ánh sáng thay đổi liên tục và không thể kiểm soát.

Với người chụp ảnh và quay phim dã ngoại, ống khẩu lớn mang lại nhiều lợi thế sáng tạo và kỹ thuật. Nó giúp bạn ghi lại những khoảnh khắc độc đáo mà các ống kính thông thường không làm được.

• Chụp trong điều kiện thiếu sáng: Đây là ưu điểm lớn nhất. Khi bạn săn dải ngân hà ở Tà Xùa lúc nửa đêm, chụp bình minh trên đỉnh Lảo Thẩn, hay khám phá bên trong hang Sơn Đoòng, ống khẩu lớn thu nhận tối đa ánh sáng tự nhiên. Bạn có thể giữ ISO ở mức thấp để ảnh trong hơn, ít nhiễu hạt (noise) hơn.
• Tạo hiệu ứng xóa phông (Bokeh): Khẩu độ rộng tạo ra vùng ảnh nét rất mỏng (shallow depth of field). Điều này giúp làm nổi bật chủ thể chính. Ví dụ, bạn có thể chụp một bông hoa đỗ quyên trên đường lên Fansipan và làm mờ hậu cảnh là dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ phía sau. Hiệu ứng này tạo ra chiều sâu và cảm xúc cho bức ảnh.
• Đóng băng chuyển động: Vì ống kính thu được nhiều ánh sáng, bạn có thể thiết lập tốc độ màn trập cao hơn để “đóng băng” các chủ thể chuyển động nhanh. Điều này hữu ích khi chụp một con chim bay ở Vườn quốc gia Tràm Chim, hay một dòng thác chảy xiết ở Hà Giang mà không bị nhòe.
• Quay video điện ảnh hơn: Khi quay video du lịch, ống khẩu lớn giúp tạo ra những thước phim có chiều sâu, xóa phông mịn màng. Cảnh quay của bạn sẽ trông chuyên nghiệp và hấp dẫn hơn, đặc biệt khi quay chân dung người dân bản địa hoặc các chi tiết cận cảnh trong tự nhiên.

Việc chọn ống kính phụ thuộc vào địa điểm, mục đích chuyến đi và phong cách chụp của bạn.

Dựa trên tiêu cự (Focal Length)

Mỗi loại tiêu cự với khẩu độ lớn sẽ phục vụ cho một mục đích khác nhau trong chuyến đi của bạn.

• Ống góc rộng (14mm đến 35mm): Các ống kính như 24mm f/1.4 hoặc 35mm f/1.8 là lựa chọn hàng đầu để chụp phong cảnh sao, dải ngân hà. Nó thu trọn sự rộng lớn của bầu trời đêm trên thảo nguyên Tà Làng hoặc ruộng bậc thang Mù Cang Chải.
• Ống tiêu chuẩn (khoảng 50mm): Ống kính 50mm f/1.8 rất linh hoạt và nhỏ gọn. Nó phù hợp để chụp chân dung, đời sống thường ngày của người dân ở các bản làng vùng cao Sapa, hoặc ghi lại các chi tiết trong một khu eco-lodge bạn đang ở.
• Ống tele (từ 70mm trở lên): Một ống kính như 70-200mm f/2.8 cho phép bạn chụp động vật hoang dã từ xa mà không làm chúng hoảng sợ, ví dụ như chụp voọc ở Cát Bà. Nó cũng giúp nén các lớp núi non lại với nhau, tạo ra những bức ảnh phong cảnh đặc sắc khi chụp từ các đỉnh đèo.

Dựa trên điều kiện tác nghiệp

Môi trường ngoài trời đòi hỏi thiết bị phải bền bỉ và phù hợp.

• Leo núi và đi bộ đường dài (Trekking): Trọng lượng là yếu tố quan trọng. Một ống kính một tiêu cự (prime lens) khẩu độ lớn thường nhẹ và nhỏ gọn hơn ống kính zoom. Khả năng chống chịu thời tiết (weather sealing) cũng cần thiết để bảo vệ ống kính khỏi sương mù và mưa phùn ở các vùng núi phía Bắc.
• Thám hiểm hang động, chụp ban đêm: Ưu tiên ống kính có khẩu độ tối đa lớn nhất có thể (f/1.8 hoặc f/1.4) để thu được nhiều ánh sáng nhất trong môi trường cực tối.
• Chụp ảnh ở biển và sa mạc: Ánh sáng ban ngày rất gắt. Bạn cần mang theo kính lọc ND (Neutral Density) để giảm sáng, cho phép bạn mở khẩu lớn để xóa phông mà không làm ảnh bị cháy sáng.

Sở hữu một ống kính tốt chỉ là bước đầu. Kinh nghiệm thực địa và cách bảo quản thiết bị sẽ quyết định sự thành công của chuyến đi.

• Lên kế hoạch lưu trú: Chọn các homestay, eco-lodge, hoặc trạm kiểm lâm gần địa điểm chụp. Điều này giúp bạn tiết kiệm thời gian di chuyển và dễ dàng tác nghiệp vào hoàng hôn, bình minh, hoặc ban đêm.
• Chuẩn bị phương tiện: Xe máy là lựa chọn tối ưu để di chuyển trên các cung đường đèo ở Hà Giang, Cao Bằng. Hãy trang bị một balo máy ảnh chuyên dụng có đệm chống sốc để bảo vệ ống kính và máy ảnh khỏi va đập.
• Bảo quản thiết bị: Khí hậu Việt Nam rất ẩm. Luôn cất ống kính trong hộp chống ẩm khi không sử dụng. Khi đi biển hoặc vào mùa mưa, hãy dùng túi chống nước (dry bag). Mang theo nhiều pin dự phòng và thẻ nhớ, vì ở những nơi hoang dã thường không có điện.
• An toàn và quy định: Trước khi sử dụng flycam, hãy tìm hiểu quy định bay ở các vườn quốc gia hay khu vực biên giới. Luôn đi cùng người dẫn đường địa phương khi vào rừng sâu hoặc các khu vực hẻo lánh. Hãy tôn trọng văn hóa bản địa và giữ gìn môi trường, không để lại rác thải.

Ống khẩu lớn là một công cụ mạnh mẽ cho các nhiếp ảnh gia outdoor. Nó giúp bạn vượt qua giới hạn về ánh sáng và mở ra những khả năng sáng tạo mới trong hành trình khám phá thiên nhiên Việt Nam.

Ống khẩu lớn có chụp phong cảnh ban ngày được không?

Được, bạn nên dùng kính lọc ND để giảm sáng và khép khẩu độ lại để ảnh có độ nét sâu hơn.

Nên chọn ống một tiêu cự (prime) hay ống zoom khẩu lớn?

Ống một tiêu cự thường nhẹ hơn và có khẩu độ lớn hơn, phù hợp cho trekking và chụp thiếu sáng.

Làm sao để bảo quản ống kính ở vùng khí hậu ẩm như Việt Nam?

Sử dụng hộp chống ẩm và các túi silica gel để ngăn ngừa nấm mốc phát triển bên trong các thấu kính.

Khám phá các lựa chọn ống kính phù hợp cho chuyến đi của bạn. Xem ống kính máy ảnh tại WeTrek.vn.