Pha mặt trăng là hình dạng phần mặt trăng được chiếu sáng nhìn từ Trái đất, ảnh hưởng trực tiếp đến ánh sáng tự nhiên khi chụp ảnh đêm ngoài trời.
Tại sao dân nhiếp ảnh ngoài trời cần quan tâm Pha mặt trăng (Moon Phase)?
Pha mặt trăng (Moon Phase) là yếu tố quyết định lượng ánh sáng tự nhiên vào ban đêm. Hiểu rõ pha trăng giúp bạn chủ động lên kế hoạch cho một chuyến đi săn ảnh thành công. Ánh trăng hoạt động như một nguồn sáng khổng lồ trên bầu trời. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến độ sáng của khung cảnh và khả năng nhìn thấy các vì sao.
Ví dụ, bạn muốn chụp dải Ngân Hà phía trên đỉnh Lảo Thẩn (Lào Cai). Bạn cần một bầu trời tối đen. Điều này chỉ xảy ra vào những đêm không trăng, tức là giai đoạn trăng non. Ngược lại, nếu bạn muốn chụp cảnh ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Yên Bái) vào ban đêm với chi tiết rõ nét, ánh sáng từ trăng rằm sẽ là nguồn sáng lý tưởng.
Việc theo dõi pha trăng giúp bạn:
- Chọn đúng thời điểm để thực hiện ý tưởng nhiếp ảnh.
- Lên kế hoạch hậu cần, di chuyển và lưu trú phù hợp.
- Chuẩn bị thiết bị chính xác, tránh mang vác thừa hoặc thiếu.
Các Pha mặt trăng (Moon Phase) chính và ứng dụng cho nhiếp ảnh
Mỗi pha trăng mang đến một điều kiện ánh sáng khác nhau, phục vụ cho các mục đích nhiếp ảnh riêng biệt. Có 8 pha trăng chính, nhưng dân nhiếp ảnh ngoài trời thường tập trung vào 4 pha trăng quan trọng nhất.
Trăng non (New Moon)
Đây là thời điểm mặt trăng nằm giữa Trái đất và Mặt trời. Phần được chiếu sáng của mặt trăng quay lưng lại với chúng ta. Bầu trời đêm lúc này tối nhất. Đây là điều kiện hoàn hảo để chụp ảnh thiên văn, dải Ngân Hà, sao băng hoặc các tinh vân.
- Mục đích: Chụp dải Ngân Hà, sao băng, light painting.
- Địa điểm gợi ý tại Việt Nam: Các khu vực ít ô nhiễm ánh sáng như Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà (Lâm Đồng), cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang), cung đường Tà Năng - Phan Dũng.
Trăng lưỡi liềm (Crescent Moon)
Giai đoạn này cung cấp một lượng ánh sáng yếu, vừa đủ để tạo điểm nhấn trên bầu trời mà không làm lu mờ các vì sao. Trăng lưỡi liềm đầu tháng hoặc cuối tháng tạo nên một khung cảnh tinh tế, thích hợp cho ảnh phong cảnh có cả tiền cảnh và bầu trời đêm.
- Mục đích: Chụp phong cảnh đêm với chi tiết nhẹ, tạo cảm giác thanh bình.
- Địa điểm gợi ý: Bờ biển Ninh Thuận, các hồ nước yên tĩnh như Hồ Tuyền Lâm (Đà Lạt).
Trăng bán nguyệt (Quarter Moon)
Ánh sáng từ trăng bán nguyệt đủ mạnh để soi rõ các chi tiết ở tiền cảnh. Lúc này, ánh sáng chiếu nghiêng lên bề mặt mặt trăng, làm nổi bật các miệng núi lửa và các chi tiết bề mặt. Đây là thời điểm tốt để chụp ảnh cận cảnh mặt trăng.
- Mục đích: Chụp ảnh tele mặt trăng, chụp phong cảnh đêm cần ánh sáng phụ.
- Địa điểm gợi ý: Các địa điểm có đường chân trời quang đãng như đỉnh Fansipan hoặc từ một tòa nhà cao tầng ở thành phố.
Trăng rằm (Full Moon)
Trăng rằm cung cấp lượng ánh sáng lớn nhất. Nó giống như một chiếc đèn softbox tự nhiên khổng lồ. Ánh sáng này giúp phơi sáng các chi tiết phong cảnh, từ ngọn núi, rừng cây đến mặt biển. Tuy nhiên, ánh trăng rằm sẽ làm mờ dải Ngân Hà và hầu hết các vì sao.
- Mục đích: Chụp phong cảnh đêm sáng rõ, chụp ảnh "moonrise" hoặc "moonset" khi mặt trăng mọc hoặc lặn.
- Địa điểm gợi ý: Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Gành Đá Đĩa (Phú Yên), các bãi biển hoang sơ ở Phú Quốc.
Lên kế hoạch cho chuyến đi săn ảnh theo Pha mặt trăng (Moon Phase)
Một chuyến đi nhiếp ảnh ngoài trời thành công đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc lập kế hoạch dựa trên pha trăng là bước đầu tiên.
Chọn thời điểm và công cụ
Bạn cần xác định loại ảnh muốn chụp để chọn pha trăng phù hợp. Sử dụng các ứng dụng như PhotoPills, The Photographer's Ephemeris (TPE), hoặc các website dự báo thời tiết để kiểm tra lịch trăng, thời gian trăng mọc, trăng lặn và vị trí của dải Ngân Hà. Các công cụ này giúp bạn xác định chính xác góc chụp và thời gian bấm máy tối ưu.
Thiết bị và hậu cần
Chụp ảnh đêm đòi hỏi các thiết bị chuyên dụng và sự chuẩn bị về hậu cần.
- Thiết bị nhiếp ảnh: Chân máy vững chắc, ống kính góc rộng có khẩu độ lớn (f/2.8 hoặc thấp hơn), dây bấm mềm hoặc điều khiển từ xa, và nhiều pin dự phòng. Thời tiết lạnh ở vùng núi cao làm pin hết nhanh hơn.
- Thiết bị hỗ trợ: Đèn đội đầu có ánh sáng đỏ là vật dụng bắt buộc. Ánh sáng đỏ giúp bạn nhìn rõ trong đêm mà không làm mắt bị lóa, giữ khả năng thích ứng với bóng tối. Nó cũng ít ảnh hưởng đến khung hình phơi sáng của người khác.
- Di chuyển và lưu trú: Chọn các địa điểm lưu trú gần điểm chụp như homestay, eco-lodge hoặc trạm kiểm lâm. Điều này giúp bạn tiết kiệm thời gian và sức lực di chuyển trong đêm. Luôn thông báo kế hoạch của bạn cho chủ nhà hoặc bạn đồng hành.
- An toàn và quy định: Kiểm tra dự báo thời tiết trước khi đi. Luôn cẩn trọng với động vật hoang dã và địa hình nguy hiểm. Nếu sử dụng flycam, hãy tìm hiểu quy định bay tại địa phương để tránh các vấn đề pháp lý, đặc biệt là ở khu vực biên giới hoặc gần sân bay.
Câu hỏi thường gặp
Chụp dải Ngân Hà tốt nhất vào pha trăng nào?
Chụp tốt nhất vào đêm trăng non (New Moon) khi bầu trời tối hoàn toàn và không có mây.
Làm sao để biết pha trăng của một ngày cụ thể?
Bạn có thể dùng các ứng dụng lịch thiên văn trên điện thoại hoặc xem trên các website dự báo thời tiết.
Chụp ảnh dưới trăng rằm có cần đèn pin không?
Có, bạn vẫn cần đèn đội đầu để di chuyển an toàn và thiết lập máy ảnh trong bóng tối.
Xem các mẫu đèn đội đầu chuyên dụng tại WeTrek.vn.