Quá lái (tack) (Tack) là gì?

Định nghĩa Quá lái (tack) (Tack)

Quá lái (tack), hay còn gọi là trở buồm, là một kỹ thuật điều khiển thuyền cơ bản trong các môn thể thao dưới nước. Kỹ thuật này cho phép bạn đổi hướng di chuyển bằng cách xoay mũi thuyền hoặc ván chèo của mình đi qua hướng gió ngược. Thay vì đối đầu trực diện với gió, một việc làm tốn sức và kém hiệu quả, bạn sẽ di chuyển theo một đường zig-zag ngược chiều gió.

Khi thực hiện quá lái, bạn sẽ chèo thuyền theo một góc, thường là khoảng 45 độ, so với hướng gió. Sau khi đi được một quãng, bạn thực hiện một cú chuyển hướng dứt khoát để mũi thuyền cắt qua gió và bắt đầu di chuyển theo góc 45 độ ở phía ngược lại. Việc lặp lại quá trình này giúp bạn tiến lên phía trước một cách ổn định ngay cả khi có gió ngược mạnh.

Tại sao kỹ thuật Quá lái (tack) quan trọng?

Nắm vững kỹ thuật này mang lại nhiều lợi ích thiết thực khi bạn tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, SUP hay packrafting.

Điều hướng hiệu quả khi ngược gió

Đây là công dụng chính của kỹ thuật quá lái. Khi bạn cố gắng chèo thẳng ngược hướng gió, lực cản của gió và nước sẽ làm bạn di chuyển rất chậm, thậm chí bị đẩy lùi. Kỹ thuật này giúp bạn sử dụng một phần lực gió để tiến lên, biến một trở ngại thành một yếu tố có thể kiểm soát. Ví dụ, khi chèo kayak khám phá các hòn đảo nhỏ tại Vịnh Hạ Long, gió có thể đổi hướng liên tục. Kỹ thuật quá lái giúp bạn duy trì lộ trình mà không bị kiệt sức.

Tiết kiệm sức lực

Chèo thuyền ngược gió tốn rất nhiều năng lượng. Bằng cách di chuyển theo đường zig-zag, bạn giảm thiểu lực cản trực diện và duy trì được tốc độ ổn định với ít nỗ lực hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong các chuyến đi dài, giúp bạn giữ sức để tận hưởng trọn vẹn hành trình và xử lý các tình huống phát sinh.

An toàn trên mặt nước

Gió mạnh có thể đẩy bạn ra xa bờ hoặc vào các khu vực nguy hiểm như bãi đá ngầm, dòng chảy xiết. Kỹ thuật quá lái cho bạn khả năng kiểm soát thuyền tốt hơn, giúp bạn tránh được các chướng ngại vật và luôn đi đúng hướng đã định. Ví dụ, khi chèo SUP trên Hồ Tây vào một buổi chiều lộng gió, việc biết cách quá lái sẽ giúp bạn quay về bờ an toàn thay vì bị gió đẩy ra giữa hồ.

Hướng dẫn thực hiện kỹ thuật Quá lái (tack)

Các bước thực hiện có thể khác biệt đôi chút giữa kayak và SUP, nhưng nguyên tắc chung là giống nhau.

Đối với chèo thuyền kayak

1. Xác định hướng gió. Bạn có thể quan sát mặt nước gợn sóng hoặc cảm nhận gió trên mặt.

2. Chèo thuyền theo một góc khoảng 45 độ so với hướng gió đang thổi tới.

3. Duy trì tốc độ ổn định. Tốc độ giúp thuyền giữ quán tính và xoay hướng dễ dàng hơn.

4. Khi sẵn sàng đổi hướng, hãy thực hiện một cú chèo quét (sweep stroke) mạnh và rộng ở phía ngược lại với hướng bạn muốn rẽ. Động tác này sẽ giúp mũi thuyền xoay nhanh qua hướng gió.

5. Ngay khi mũi thuyền đã cắt qua gió, hãy bắt đầu chèo đều ở bên mạn mới để ổn định thuyền và tiếp tục di chuyển theo góc 45 độ so với gió.

Đối với chèo SUP

1. Tương tự kayak, hãy xác định hướng gió và chèo ván theo một góc 45 độ.

2. Giữ tư thế đứng vững, hai chân rộng bằng vai và đầu gối hơi chùng để giữ thăng bằng tốt hơn.

3. Khi muốn đổi hướng, hãy thực hiện một cú chèo quét rộng ở phía đuôi ván. Đồng thời, bạn có thể lùi một chân về phía sau để dồn trọng tâm, giúp mũi ván nhấc nhẹ lên và xoay dễ hơn.

4. Khi mũi ván đã xoay qua hướng gió, nhanh chóng chuyển mái chèo sang bên còn lại và bắt đầu chèo để ổn định hướng đi mới.

An toàn và bảo vệ môi trường khi thực hiện Quá lái (tack)

Thực hiện kỹ thuật đi đôi với trách nhiệm bảo vệ bản thân và thiên nhiên.

An toàn là ưu tiên

Luôn mặc áo phao cá nhân (PFD) đúng cách. Trước mỗi chuyến đi, hãy kiểm tra dự báo thời tiết, đặc biệt là tốc độ và hướng gió. Luôn quan sát xung quanh để nhận biết các thuyền khác, người bơi, hoặc chướng ngại vật dưới nước.

Bảo vệ môi trường nước

Khi thực hiện kỹ thuật quá lái, bạn cần ý thức về môi trường xung quanh để tránh gây hại cho hệ sinh thái.

• Tránh các khu vực nhạy cảm: Khi lập kế hoạch đường đi zig-zag, hãy đảm bảo bạn không đi vào các khu vực rạn san hô nông như ở Côn Đảo, Phú Quốc hay các khu vực rừng ngập mặn ở Cần Giờ. Va chạm từ thuyền và mái chèo có thể gây tổn hại không thể phục hồi cho các hệ sinh thái này.

• Giữ khoảng cách với động vật hoang dã: Việc chuyển hướng đột ngột có thể làm phiền hoặc gây nguy hiểm cho các loài chim nước, rùa biển hoặc các sinh vật khác. Luôn giữ một khoảng cách an toàn và quan sát chúng từ xa.

• Tuân thủ nguyên tắc Leave No Trace: Mọi hoạt động của bạn trên mặt nước đều cần tuân thủ nguyên tắc không để lại dấu vết. Không xả rác, không làm đổ hóa chất và hạn chế gây xáo trộn môi trường tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Quá lái (tack) có khó thực hiện không?

Kỹ thuật này cần luyện tập nhưng không quá khó, điều quan trọng là bạn cần hiểu nguyên lý của gió và cách điều khiển thuyền.

Khi nào tôi nên sử dụng kỹ thuật Quá lái (tack)?

Bạn nên sử dụng kỹ thuật này mỗi khi cần di chuyển ngược chiều gió một cách hiệu quả và tiết kiệm sức lực.

Sự khác biệt chính giữa Quá lái (tack) và Quá đuôi (jibe) là gì?

Quá lái (tack) là xoay mũi thuyền qua hướng gió ngược, trong khi quá đuôi (jibe) là xoay đuôi thuyền qua hướng gió xuôi.

Nắm vững kỹ thuật quá lái giúp bạn tự tin hơn và mở rộng phạm vi khám phá trong các môn thể thao chèo thuyền, đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với môi trường tự nhiên.

Xem các mẫu thuyền kayak tại WeTrek.vn.