Quy tắc bơi tự nhiên là bộ nguyên tắc ứng xử giúp bạn bơi an toàn, tôn trọng môi trường và cộng đồng khi bơi ở các vùng nước tự nhiên.
Bơi tự nhiên (Wild Swimming) mang lại trải nghiệm kết nối với thiên nhiên. Tuy nhiên, hoạt động này tiềm ẩn những rủi ro và có thể tác động tiêu cực đến môi trường. Việc tuân thủ các quy tắc ứng xử giúp giảm thiểu rủi ro cho bản thân bạn, bảo vệ hệ sinh thái mỏng manh và đảm bảo những người khác cũng có được trải nghiệm tích cực. Nó thể hiện sự tôn trọng của bạn đối với thiên nhiên và cộng đồng địa phương.
Các nguyên tắc này xoay quanh ba yếu tố chính: an toàn cá nhân, bảo vệ môi trường và tôn trọng cộng đồng.
Sự chuẩn bị quyết định phần lớn sự an toàn và trải nghiệm của bạn. Trước mỗi chuyến đi, bạn cần nghiên cứu kỹ về địa điểm mình sẽ đến.
Kiểm tra dự báo thời tiết, nhiệt độ nước và các điều kiện cụ thể như thủy triều hay dòng chảy. Ví dụ, khi bơi biển tại Cát Bà, bạn phải nắm rõ lịch thủy triều. Khi bơi ở các con suối tại Pù Luông, bạn cần biết về nguy cơ lũ quét sau những cơn mưa lớn.
Hãy thông báo kế hoạch của bạn, bao gồm địa điểm và thời gian dự kiến quay về, cho một người đáng tin cậy. Đánh giá đúng khả năng bơi của bản thân và không bao giờ bơi một mình.
An toàn của bạn luôn phải được đặt lên trên hết. Nước tự nhiên không giống như hồ bơi. Bạn phải nhận thức được các mối nguy hiểm tiềm ẩn.
Hiểu rõ về sốc nước lạnh (cold water shock). Đây là phản ứng không tự chủ của cơ thể khi đột ngột tiếp xúc với nước lạnh, có thể gây khó thở và tăng nhịp tim. Hãy vào nước một cách từ từ để cơ thể có thời gian thích nghi.
Luôn xác định trước điểm vào và ra khỏi mặt nước. Những điểm này cần dễ tiếp cận và an toàn. Sử dụng các thiết bị nổi bật như mũ bơi màu sáng hoặc phao bơi an toàn (tow float). Những thiết bị này giúp người khác, đặc biệt là các phương tiện trên mặt nước như thuyền bè ở Hồ Trị An, dễ dàng nhìn thấy bạn.
Nguyên tắc Không để lại dấu vết (Leave No Trace) là kim chỉ nam cho mọi hoạt động ngoài trời, bao gồm cả bơi tự nhiên. Mang rác của bạn về, không để lại bất cứ thứ gì.
Tránh sử dụng các loại hóa chất có hại cho sinh vật dưới nước. Kem chống nắng thông thường chứa oxybenzone và octinoxate gây hại cho san hô. Khi bơi ở những nơi có hệ sinh thái nhạy cảm như Phú Quốc, hãy chọn kem chống nắng an toàn cho rạn san hô (reef-safe).
Không làm phiền động vật hoang dã. Giữ khoảng cách an toàn và quan sát chúng từ xa. Di chuyển nhẹ nhàng, tránh gây xáo trộn môi trường sống của chúng. Khi bơi ở Vườn Quốc gia Ba Bể, bạn đang chia sẻ không gian với nhiều loài cá và chim quý hiếm.
Nhiều địa điểm bơi đẹp nằm trên đất tư nhân hoặc là nguồn sống của người dân địa phương. Hãy chắc chắn rằng bạn được phép bơi ở đó. Tránh xâm phạm các khu vực nuôi trồng thủy sản hoặc khu vực cấm.
Giữ im lặng và tránh gây ồn ào. Nhiều người tìm đến thiên nhiên để tận hưởng sự yên tĩnh. Tôn trọng không gian chung bằng cách giữ trật tự. Khi bơi ở khu vực sông Nho Quế, hãy ý thức rằng đây cũng là tuyến đường thủy của thuyền du lịch và cuộc sống của người dân bản địa.
Trang bị phù hợp giúp bạn an toàn và thoải mái hơn.
Đồ bơi: Chọn loại phù hợp với nhiệt độ nước. Đồ bơi giữ nhiệt (wetsuit) cần thiết khi bơi ở vùng nước lạnh.
Mũ bơi: Giúp giữ ấm đầu và làm bạn nổi bật hơn trong nước. Ưu tiên các màu sắc sặc sỡ như cam, vàng, hồng.
Kính bơi: Bảo vệ mắt và giúp bạn quan sát tốt hơn dưới nước.
Phao bơi an toàn (Tow float): Thiết bị quan trọng giúp bạn nổi bật, đồng thời có thể dùng để nghỉ và chứa đồ khô.
Giày đi nước: Bảo vệ chân khỏi các vật sắc nhọn khi di chuyển ở những nơi có địa hình đá sỏi.
Khăn và quần áo khô: Chuẩn bị sẵn để làm ấm cơ thể ngay sau khi lên bờ.
Tôi có cần dùng phao bơi khi bơi tự nhiên không?
Có, phao bơi giúp các phương tiện khác dễ dàng nhận thấy bạn và là một thiết bị an toàn để bạn bám vào khi cần nghỉ ngơi.
Làm thế nào để chọn địa điểm bơi an toàn tại Việt Nam?
Bạn nên nghiên cứu thông tin từ các cộng đồng bơi lội, kiểm tra chất lượng nước và hỏi thăm người dân địa phương về các điều kiện an toàn.
Kem chống nắng thông thường có hại cho môi trường nước không?
Có, nhiều loại kem chống nắng chứa hóa chất gây hại cho sinh vật biển, đặc biệt là san hô, vì vậy bạn nên dùng sản phẩm an toàn cho rạn san hô.
Trải nghiệm bơi tự nhiên an toàn và có trách nhiệm bắt đầu từ việc chuẩn bị kỹ lưỡng. Xem các trang bị bơi lội và dã ngoại cần thiết tại WeTrek.vn.