Quy tắc quay có đạo đức (Ethical Filming Guideline) là gì?

Quy tắc quay có đạo đức (Ethical Filming Guideline) là bộ nguyên tắc giúp người làm phim ngoài trời tác nghiệp an toàn, tôn trọng thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Quy tắc quay có đạo đức là một bộ khung các nguyên tắc và hành vi dành cho nhiếp ảnh gia và nhà làm phim khi tác nghiệp ngoài trời. Nó không phải là luật pháp cứng nhắc, mà là một cam kết tự nguyện về trách nhiệm. Mục tiêu là tạo ra những tác phẩm đẹp mà không gây hại đến môi trường, không xúc phạm văn hóa địa phương và đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người. Các quy tắc này định hướng cách bạn tương tác với cảnh quan, động vật hoang dã và cộng đồng nơi bạn đến.

Việc tuân thủ các quy tắc đạo đức mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho chính bạn và cộng đồng. Nó giúp bạn xây dựng hình ảnh một người sáng tạo nội dung có trách nhiệm. Nó cũng đảm bảo các điểm đến tuyệt đẹp được bảo tồn cho thế hệ tương lai.

• Bảo vệ hệ sinh thái: Hành động của bạn trực tiếp ảnh hưởng đến sự nguyên vẹn của môi trường. Một hành động thiếu ý thức có thể phá hủy cảnh quan mà bạn và những người khác muốn ghi lại.
• Tôn trọng văn hóa bản địa: Sự tôn trọng giúp bạn có được sự hợp tác và những khoảnh khắc chân thực từ người dân địa phương, thay vì sự khó chịu hay phản kháng.
• Đảm bảo an toàn: Các nguyên tắc giúp bạn nhận diện và phòng tránh rủi ro khi tác nghiệp ở những địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt.
• Tạo ra nội dung bền vững: Những tác phẩm được tạo ra một cách có đạo đức truyền cảm hứng cho người xem về tình yêu thiên nhiên và du lịch có trách nhiệm.

Khi thực hiện một hành trình săn ảnh tại các vùng thiên nhiên Việt Nam, bạn cần chú trọng đến ba yếu tố chính: thiên nhiên, con người và sự an toàn.

Tôn trọng thiên nhiên và môi trường

Môi trường là bối cảnh chính trong các tác phẩm của bạn. Việc bảo vệ nó là ưu tiên hàng đầu.

• Luôn đi trên đường mòn có sẵn: Tại các vườn quốc gia như Cúc Phương hay Bidoup Núi Bà, việc đi khỏi đường mòn có thể làm hỏng thảm thực vật và hệ sinh thái vi mô.
• Không tác động vào cảnh quan: Đừng bẻ cành cây để có góc máy thoáng hơn hoặc di chuyển các tảng đá để tạo bố cục. Hãy tìm một góc máy khác phù hợp hơn.
• Giữ khoảng cách an toàn với động vật hoang dã: Khi chụp voọc ở Sơn Trà hay các loài chim ở Tràm Chim, hãy dùng ống kính tele thay vì tiến lại quá gần. Việc này tránh làm chúng hoảng sợ và thay đổi hành vi tự nhiên.
• Mang rác trở về: Nguyên tắc cơ bản của Leave No Trace (Không để lại dấu vết) là mọi thứ bạn mang vào, bạn phải mang ra, kể cả vỏ pin hay bao bì thực phẩm.
• Tuân thủ quy định bay drone: Tìm hiểu kỹ các khu vực cấm bay, đặc biệt là gần các khu quân sự, sân bay hoặc khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt. Việc bay drone trái phép có thể bị phạt nặng và tịch thu thiết bị.

Tôn trọng văn hóa và con người địa phương

Những thước phim của bạn trở nên sống động hơn nhờ sự hiện diện của con người. Hãy tương tác với họ bằng sự tôn trọng.

• Xin phép trước khi chụp ảnh hoặc quay phim: Đặc biệt khi chụp chân dung người già hoặc trẻ em ở các bản làng vùng cao Hà Giang, Sapa. Một nụ cười và lời hỏi xin chân thành sẽ tạo ra sự kết nối tốt hơn.
• Tìm hiểu phong tục địa phương: Một số địa điểm tâm linh hoặc lễ hội có các quy định riêng về việc quay phim. Ví dụ, không quay phim bên trong một số khu vực của chùa chiền hoặc trong lúc các nghi lễ quan trọng đang diễn ra.
• Không dàn dựng cảnh làm sai lệch thực tế: Tránh yêu cầu người dân làm những hành động không thuộc về đời sống thường ngày của họ chỉ để có một cảnh quay lạ mắt.
• Hỗ trợ kinh tế địa phương: Khi bạn thực hiện một chuyến đi dài ngày, hãy ưu tiên các dịch vụ lưu trú như homestay, eco-lodge. Việc này vừa giúp bạn có những cảnh quay chân thực, vừa đóng góp trực tiếp cho cộng đồng.

Lên kế hoạch và đảm bảo an toàn

Một kế hoạch kỹ lưỡng đảm bảo chuyến đi của bạn hiệu quả và an toàn.

• Nghiên cứu kỹ điểm đến: Tìm hiểu về thời tiết, điều kiện địa hình, thời điểm ánh sáng đẹp nhất trong ngày và trong năm. Ví dụ, săn mây Tà Xùa cần đi vào mùa đông, còn chụp lúa vàng Mù Cang Chải thì vào tháng 9, tháng 10.
• Chuẩn bị và bảo quản thiết bị: Độ ẩm cao trong hang động ở Quảng Bình có thể làm hỏng máy ảnh. Gió và cát ở các đồi cát Mũi Né có thể gây hại cho cảm biến và ống kính. Hãy mang theo túi chống ẩm, dụng cụ vệ sinh và hộp đựng chắc chắn.
• Phương tiện di chuyển phù hợp: Di chuyển bằng xe máy trên các cung đường đèo Đông, Tây Bắc cho phép bạn linh hoạt dừng lại ở các điểm ngắm cảnh đẹp. Nhưng nếu mang nhiều thiết bị nặng, một chiếc xe bán tải hoặc SUV sẽ an toàn và hiệu quả hơn.
• Thông báo lịch trình: Luôn cho ít nhất một người biết về kế hoạch di chuyển, đặc biệt khi bạn đi vào các khu vực hẻo lánh, sóng điện thoại yếu.

Hành động có trách nhiệm không chỉ bảo vệ các điểm đến mà còn nâng cao giá trị tác phẩm của bạn. Xem thêm các thiết bị nhiếp ảnh và dã ngoại chuyên dụng tại WeTrek.vn.

Cần xin phép khi quay phim ở vườn quốc gia không?

Có, bạn nên liên hệ ban quản lý vườn quốc gia để biết các quy định cụ thể và xin giấy phép nếu hoạt động của bạn mang tính thương mại hoặc quy mô lớn.

Làm thế nào để chụp ảnh người dân địa phương một cách có đạo đức?

Luôn hỏi xin phép trước bằng lời nói hoặc cử chỉ, giao tiếp chân thành và thể hiện sự tôn trọng với văn hóa của họ.

Bay flycam ở Việt Nam cần lưu ý những gì?

Bạn phải tuân thủ các khu vực cấm bay, quy định về độ cao, và luôn đảm bảo an toàn cho người và tài sản bên dưới.