Súng bán tự động (Semi-Auto Rifle) là loại súng trường tự nạp đạn sau mỗi phát bắn. Mỗi lần bóp cò, súng chỉ bắn ra một viên đạn duy nhất.
Súng bán tự động là một loại súng trường có cơ chế tự động nạp viên đạn tiếp theo vào buồng đạn sau khi một viên đạn đã được bắn đi. Người sử dụng không cần thực hiện thao tác lên đạn thủ công giữa các phát bắn. Tuy nhiên, cơ chế này khác với súng tự động (fully-automatic). Với súng bán tự động, bạn phải nhả cò và bóp lại để bắn viên tiếp theo. Mỗi lần bóp cò chỉ tương ứng với một phát đạn.
Cơ chế hoạt động này mang lại lợi thế về tốc độ so với các loại súng trường lên đạn thủ công như Súng trường lên đạn thủ công (Bolt-Action Rifle). Nó cho phép người bắn thực hiện các phát bắn nối tiếp nhanh chóng và chính xác, một yếu tố quan trọng trong các hoạt động thể thao đòi hỏi phản xạ nhanh.
Hầu hết súng bán tự động hoạt động dựa trên nguyên lý trích khí hoặc lực giật lùi. Khi bạn khai hỏa, một phần áp suất khí thuốc súng hoặc lực giật được sử dụng để vận hành một cơ cấu cơ khí. Cơ cấu này thực hiện một chu trình hoàn chỉnh:
• Mở khóa nòng (bolt).
• Kéo khóa nòng về phía sau, đẩy vỏ đạn đã bắn ra ngoài.
• Đẩy khóa nòng về phía trước, nạp một viên đạn mới từ băng đạn (magazine) vào buồng đạn.
• Khóa nòng lại, sẵn sàng cho phát bắn tiếp theo.
Toàn bộ quá trình này diễn ra trong tích tắc ngay sau khi bạn bóp cò. Súng đã sẵn sàng khai hỏa ngay khi bạn bóp cò lần nữa.
Súng bán tự động được ứng dụng trong một số môn thể thao đặc thù, yêu cầu tốc độ và khả năng xử lý tình huống linh hoạt. Tại Việt Nam, các hoạt động này được quản lý chặt chẽ và chỉ diễn ra trong các khu vực được cấp phép.
Trong săn bắn thể thao, đặc biệt là khi săn các loài vật di chuyển nhanh hoặc săn theo bầy, khả năng bắn phát thứ hai nhanh chóng là một lợi thế lớn. Nếu phát bắn đầu tiên không trúng mục tiêu hoặc không đủ để hạ gục con vật một cách nhân đạo, người đi săn có thể nhanh chóng thực hiện phát bắn tiếp theo mà không cần rời mắt khỏi mục tiêu để lên đạn.
Ví dụ, khi săn lợn rừng trong các khu vực săn bắn được cấp phép ở Việt Nam, chúng thường di chuyển theo đàn và rất nhanh. Một khẩu súng bán tự động cho phép người đi săn xử lý tình huống hiệu quả hơn so với súng lên đạn thủ công. Điều này đòi hỏi người sử dụng phải có kỹ năng cao và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn để đảm bảo chỉ bắn vào mục tiêu đã xác định.
Bắn súng trên lưng ngựa là một môn thể thao trình diễn kỹ năng cao, đòi hỏi sự phối hợp hoàn hảo giữa người và ngựa. Người tham gia phải vừa điều khiển ngựa phi nước đại qua một sa hình định sẵn, vừa bắn trúng các mục tiêu trên đường đi.
Trong môn này, súng bán tự động mang lại ưu điểm rõ rệt. Người bắn cần một tay để cầm cương và điều khiển ngựa, tay còn lại dùng để cầm súng và bắn. Cơ chế tự nạp đạn cho phép họ tập trung hoàn toàn vào việc ngắm bắn các mục tiêu liên tiếp mà không bị gián đoạn bởi thao tác lên đạn. Việc này đòi hỏi quá trình huấn luyện khắc nghiệt cho cả người và ngựa để đảm bảo an toàn tuyệt đối và hiệu suất thi đấu.
Khi lựa chọn súng bán tự động cho các hoạt động thể thao, bạn cần cân nhắc một số yếu tố kỹ thuật quan trọng:
• Cỡ đạn (Caliber): Lựa chọn cỡ đạn phù hợp với mục tiêu. Đối với săn bắn, cỡ đạn phải đủ mạnh để hạ gục con vật một cách nhanh chóng và nhân đạo.
• Trọng lượng và sự cân bằng: Một khẩu súng nhẹ và cân bằng tốt sẽ dễ dàng mang vác trong thời gian dài và giúp xoay trở linh hoạt hơn, đặc biệt khi bắn từ trên lưng ngựa.
• Độ tin cậy: Cơ chế hoạt động phải bền bỉ, ít kẹt đạn trong các điều kiện thời tiết khác nhau.
• Phụ kiện hỗ trợ: Khả năng lắp đặt ống ngắm (scope) hoặc các loại kính ngắm khác là cần thiết để tăng độ chính xác ở khoảng cách xa.
Tại Việt Nam, việc sở hữu và sử dụng súng, bao gồm súng bán tự động, được pháp luật quy định rất nghiêm ngặt. Cá nhân muốn tham gia các hoạt động như săn bắn thể thao hoặc bắn súng trên lưng ngựa phải đăng ký và hoạt động thông qua các câu lạc bộ, tổ chức được nhà nước cấp phép. Bạn phải tuân thủ mọi quy định về giấy phép, huấn luyện và an toàn do cơ quan chức năng ban hành.
Luôn tuân thủ bốn quy tắc an toàn súng cơ bản:
1. Luôn coi mọi khẩu súng như thể đã được nạp đạn.
2. Không bao giờ chĩa nòng súng vào bất cứ thứ gì bạn không muốn bắn.
3. Giữ ngón tay của bạn khỏi cò súng cho đến khi bạn đã sẵn sàng bắn.
4. Luôn xác định rõ mục tiêu của bạn và những gì ở phía sau nó.
Súng bán tự động có phải là súng máy không?
Không, súng bán tự động chỉ bắn một viên mỗi lần bóp cò, trong khi súng máy bắn liên tục khi cò được giữ.
Sử dụng súng bán tự động cho thể thao tại Việt Nam có cần giấy phép không?
Có, bạn bắt buộc phải có giấy phép do cơ quan có thẩm quyền cấp và chỉ được hoạt động trong khuôn khổ các câu lạc bộ được cấp phép.
Xem các sản phẩm và phụ kiện dã ngoại chuyên dụng tại WeTrek.vn.