Tầng dưới tán (Understory Layer) là gì?

Tầng dưới tán (Understory Layer) là tầng sinh thái của một khu rừng nằm ngay dưới tầng tán chính (Canopy Layer) và phía trên thảm mục (Forest Floor). Tầng này bao gồm các cây bụi, cây gỗ nhỏ, cây non và các loài dương xỉ. Nó nhận được rất ít ánh sáng mặt trời do bị tầng tán phía trên che khuất. Đối với người đi rừng, đây chính là không gian bạn di chuyển và tương tác trực tiếp nhiều nhất.

Hiểu rõ các đặc điểm của tầng dưới tán giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho chuyến đi và tăng cơ hội quan sát thiên nhiên.

• Ánh sáng yếu: Chỉ khoảng 2-5% ánh sáng mặt trời lọt qua được tầng tán cây cao. Điều này tạo ra một môi trường râm mát nhưng cũng hạn chế tầm nhìn.
• Độ ẩm cao: Không khí ở tầng này thường ẩm và ít gió. Môi trường này lý tưởng cho sự phát triển của rêu, nấm và dương xỉ.
• Thảm thực vật dày đặc: Lối đi trong rừng thường bị che khuất bởi các cây bụi và dây leo chằng chịt. Bạn cần di chuyển cẩn thận để tránh vấp ngã hoặc bị vướng.
• Nguồn thức ăn phong phú: Tầng này cung cấp nhiều lá non, quả mọng, côn trùng và các động vật nhỏ. Đây là nơi kiếm ăn chính của nhiều loài động vật hoang dã.

Tầng dưới tán không chỉ là một phần của khu rừng. Nó là sân khấu chính cho các hoạt động khám phá của bạn. Mọi trải nghiệm từ đi bộ, ngắm chim đến chụp ảnh đều diễn ra tại đây.

Khi bạn trekking, bạn đang đi xuyên qua tầng dưới tán. Các con đường mòn trong Vườn quốc gia Cúc Phương hay Bidoup Núi Bà đều là những lối đi xuyên qua lớp cây bụi và dương xỉ. Tầng này quyết định độ khó của cung đường và cảnh quan bạn nhìn thấy. Việc quan sát dấu chân động vật trên nền đất ẩm cũng diễn ra ở tầng này.

Tầng dưới tán là nơi cư trú và hoạt động của nhiều loài động vật. Tại Vườn quốc gia Cát Tiên, bạn có thể bắt gặp các loài hươu, nai, lợn rừng đang tìm kiếm thức ăn trong các bụi rậm. Các loài linh trưởng như Voọc chà vá chân nâu ở Sơn Trà, Đà Nẵng cũng thường xuyên xuống các cành cây thấp để ăn lá non. Đây là không gian lý tưởng để bạn quan sát hành vi tự nhiên của chúng ở cự ly gần.

Nhiều loài chim đặc hữu của Việt Nam sống và làm tổ ở tầng dưới tán. Chúng ít khi bay lên tầng tán cao. Ví dụ, các loài Khướu (babblers) hay Gà lôi (pheasants) thường kiếm ăn trên mặt đất hoặc trong các bụi cây thấp. Khi đi dọc các con suối ở Vườn quốc gia Bạch Mã, việc di chuyển yên lặng qua tầng dưới tán sẽ giúp bạn phát hiện các loài chim quý hiếm này.

Vào ban đêm, tầng dưới tán trở nên sống động với các loài động vật ăn đêm. Tour đêm tại Vườn quốc gia Cúc Phương cho phép bạn quan sát các loài cầy, các loài gặm nhấm, ếch, nhái và côn trùng. Môi trường ánh sáng yếu và thảm thực vật dày đặc của tầng này cũng tạo ra những bối cảnh độc đáo cho nhiếp ảnh macro và chụp ảnh động vật hoang dã.

Để có một chuyến đi an toàn và hiệu quả, bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng về trang bị và kỹ năng.

• Quần áo dài tay: Bảo vệ bạn khỏi côn trùng và cành cây cào xước.
• Giày trekking có độ bám tốt: Giúp di chuyển vững chắc trên nền đất ẩm, trơn trượt.
• Đèn pin đội đầu: Cần thiết khi đi qua những đoạn rừng tối hoặc tham gia tour đêm.
• Ống nhòm: Công cụ quan trọng để quan sát chim và động vật từ xa mà không làm chúng hoảng sợ.
• Thuốc chống côn trùng và vắt: Rất cần thiết trong môi trường ẩm ướt của rừng nhiệt đới.

• Di chuyển chậm và yên lặng: Tăng cơ hội gặp động vật hoang dã.
• Quan sát đa tầng: Nhìn xuống mặt đất để tìm dấu vết, nhìn vào các bụi cây và nhìn lên các cành cây thấp.
• Lắng nghe âm thanh: Tiếng chim hót, tiếng lá xào xạc hay tiếng cành cây gãy đều là những dấu hiệu của sự sống.
• Giữ khoảng cách an toàn: Luôn giữ khoảng cách với động vật hoang dã để đảm bảo an toàn cho bạn và cho chúng.
• Không để lại gì ngoài dấu chân: Tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc du lịch có trách nhiệm để bảo vệ hệ sinh thái.

Động vật nào thường sống ở tầng dưới tán?
Tầng dưới tán là nơi sinh sống của nhiều loài chim, bò sát, lưỡng cư, côn trùng và các loài động vật có vú nhỏ như cầy, chồn, hươu, nai.

Tại sao tầng dưới tán lại quan trọng cho hệ sinh thái rừng?
Tầng này cung cấp nơi trú ẩn, nguồn thức ăn và là môi trường sống cho phần lớn các loài động vật, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc tái sinh rừng.

Cần trang bị gì đặc biệt khi đi vào khu vực tầng dưới tán rậm rạp?
Bạn nên mang quần áo dài tay, giày trekking chống trượt, đèn pin đội đầu, thuốc chống côn trùng và một chiếc ống nhòm nhỏ gọn.

Xem các mẫu thiết bị dã ngoại phù hợp cho chuyến đi rừng của bạn tại WeTrek.vn.