Xác định hướng bằng sao (Starlight Bearing) là gì?

Xác định hướng bằng sao (Starlight Bearing) là kỹ thuật dùng sao Bắc Đẩu để tìm hướng Bắc, giúp bạn định vị khi chèo thuyền kayak hoặc SUP ban đêm.

Khi bạn chèo thuyền kayak ở Vịnh Hạ Long hoặc chèo SUP trên Hồ Ba Bể vào ban đêm, các thiết bị điện tử như GPS có thể hết pin hoặc hỏng. Sóng nước và điều kiện thời tiết thay đổi đột ngột. Lúc này, kỹ năng đọc vị trí các vì sao trở thành một công cụ định hướng dự phòng đáng tin cậy. Nó giúp bạn tìm đường về bờ an toàn, tránh đi lạc vào các khu vực nguy hiểm hoặc khu bảo tồn cần được bảo vệ.

Biết cách xác định hướng bằng sao giúp bạn tự tin hơn khi thực hiện các chuyến đi dài trên mặt nước, đặc biệt là các hành trình kéo dài từ chiều đến tối. Đây là một kỹ năng sinh tồn cơ bản, kết nối bạn trực tiếp với thiên nhiên và giảm sự phụ thuộc vào công nghệ.

Sao Bắc Đẩu, hay Polaris, là ngôi sao gần như nằm thẳng hàng với trục quay của Trái Đất tại cực Bắc. Điều này làm cho nó luôn ở vị trí hướng Bắc trên bầu trời. Bạn có thể tìm thấy nó qua các bước sau:

• Bước 1: Tìm chòm sao Đại Hùng (The Big Dipper). Đây là một nhóm sao gồm bảy ngôi sao sáng, có hình dạng giống một chiếc gàu múc nước. Chòm sao này rất dễ nhận biết trên bầu trời đêm quang đãng ở Việt Nam.

• Bước 2: Xác định hai ngôi sao dẫn đường. Nhìn vào phần mép ngoài của chiếc gàu, có hai ngôi sao tên là Dubhe và Merak. Chúng tạo thành một đường thẳng.

• Bước 3: Kẻ một đường thẳng tưởng tượng. Từ hai ngôi sao dẫn đường, bạn hãy kéo dài một đường thẳng về phía miệng gàu. Đoạn thẳng này có độ dài gấp khoảng năm lần khoảng cách giữa Dubhe và Merak.

• Bước 4: Tìm sao Bắc Đẩu. Ngôi sao sáng đầu tiên bạn gặp trên đường thẳng tưởng tượng đó chính là sao Bắc Đẩu. Khi bạn đã xác định được sao Bắc Đẩu, bạn đã tìm ra hướng Bắc chính xác.

Xác định hướng trên một chiếc thuyền kayak hoặc ván SUP không ổn định đòi hỏi sự kiên nhẫn. Sóng nhẹ cũng làm thay đổi góc nhìn của bạn. Bạn cần giữ thuyền ổn định và thực hiện quan sát nhiều lần để chắc chắn về phương hướng.

Ánh sáng từ các khu đô thị ven biển như Cát Bà hay các tàu du lịch lớn có thể gây ô nhiễm ánh sáng, làm mờ các vì sao. Bạn nên chọn những đêm trời trong, không trăng và chèo ra xa nguồn sáng nhân tạo để quan sát tốt nhất. Kỹ năng này chỉ là một phương pháp hỗ trợ. Bạn luôn cần mang theo la bàn và thiết bị GPS chống nước làm công cụ định vị chính.

Chèo thuyền đêm là một trải nghiệm đặc biệt, nhưng bạn cần tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ môi trường để giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái dưới nước.

• Hạn chế ánh sáng nhân tạo. Sử dụng đèn pha có chế độ ánh sáng đỏ. Ánh sáng đỏ ít ảnh hưởng đến tầm nhìn ban đêm của bạn và các sinh vật hoang dã.

• Giữ im lặng. Âm thanh truyền đi rất xa trên mặt nước vào ban đêm. Giữ yên lặng để không làm phiền các loài động vật ven bờ và dưới nước đang hoạt động.

• Bám sát kế hoạch. Lập kế hoạch lộ trình từ trước và tránh đi vào các vùng nước nông, rạn san hô, hoặc khu vực chim làm tổ. Việc va chạm có thể gây hại cho cả bạn và hệ sinh thái. Tại các khu vực được bảo vệ như Vườn quốc gia Côn Đảo, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về di chuyển vào ban đêm.

Không, sao Bắc Đẩu chỉ quan sát được từ Bắc Bán cầu, bao gồm Việt Nam.

Bạn chỉ cần một bầu trời quang đãng, không mây và tránh xa các nguồn ô nhiễm ánh sáng.

Nếu trời mây, bạn phải sử dụng la bàn hoặc thiết bị định vị GPS làm phương án dự phòng.

Luôn chuẩn bị một chiếc la bàn chất lượng cho mọi chuyến đi. Xem các mẫu la bàn chuyên dụng tại WeTrek.vn.