Xuống ngựa (Dismounting) là kỹ thuật rời khỏi lưng ngựa một cách an toàn và có kiểm soát, là kỹ năng cơ bản trong cưỡi ngựa và săn bắn thể thao.
Xuống ngựa (Dismounting) là gì?
Xuống ngựa (Dismounting) là một kỹ thuật cơ bản và quan trọng trong bộ môn cưỡi ngựa. Hành động này không đơn thuần là bước xuống khỏi lưng ngựa. Nó là một chuỗi động tác phối hợp đòi hỏi sự bình tĩnh, kiểm soát và tuân thủ quy tắc để đảm bảo an toàn cho cả người cưỡi và ngựa. Kỹ thuật này đánh dấu sự kết thúc của một chuyến đi, một buổi tập luyện hoặc một cuộc đi săn. Việc thực hiện đúng cách phản ánh kinh nghiệm và sự tôn trọng của người cưỡi đối với con vật.
Tầm quan trọng của việc xuống ngựa đúng kỹ thuật
Thực hiện kỹ thuật xuống ngựa một cách chính xác mang lại nhiều lợi ích. Trước hết, nó đảm bảo an toàn tuyệt đối. Việc xuống ngựa sai cách, vội vã hoặc mất kiểm soát dễ dẫn đến các tai nạn như trượt ngã, bị ngựa kéo lê hoặc làm ngựa hoảng sợ. Một cú ngã từ trên lưng ngựa có thể gây ra chấn thương nghiêm trọng. Đối với ngựa, việc người cưỡi xuống đúng kỹ thuật giúp chúng cảm thấy an toàn và giữ được sự bình tĩnh. Một người cưỡi có kinh nghiệm luôn xuống ngựa một cách nhẹ nhàng, không gây giật mình cho con vật.
Các bước thực hiện kỹ thuật xuống ngựa cơ bản
Để xuống ngựa an toàn, bạn cần tuân thủ một quy trình chuẩn. Quy trình này giúp bạn kiểm soát tình hình và giảm thiểu rủi ro.
Chuẩn bị
Giai đoạn chuẩn bị quyết định phần lớn sự thành công của quá trình xuống ngựa. Bạn không nên vội vàng.
- Dừng ngựa hoàn toàn. Bạn phải đảm bảo ngựa đứng yên ở một vị trí bằng phẳng và an toàn.
- Giữ dây cương ngắn. Tay trái của bạn nắm chắc dây cương và một phần bờm ngựa để giữ thăng bằng và kiểm soát đầu ngựa.
- Kiểm tra xung quanh. Quan sát khu vực tiếp đất để chắc chắn không có vật cản, đá hay hố sâu.
Thực hiện
Sau khi đã chuẩn bị kỹ lưỡng, bạn tiến hành các động tác rời khỏi lưng ngựa. Các động tác cần dứt khoát và liên tục.
- Tháo chân ra khỏi bàn đạp. Bạn tháo cả hai chân ra khỏi bàn đạp để tránh bị mắc kẹt nếu ngựa bất ngờ di chuyển.
- Nghiêng người về phía trước. Dồn trọng tâm cơ thể về phía trước, hai tay chống lên cổ ngựa hoặc phần trước của yên ngựa để làm điểm tựa.
- Vung chân phải qua lưng ngựa. Bạn thực hiện động tác vung chân phải qua phía sau lưng ngựa một cách cẩn thận, tránh đá vào hông ngựa.
- Tiếp đất. Bạn tiếp đất bằng cả hai chân, đầu gối hơi chùng để giảm chấn động. Luôn giữ tư thế đối mặt với hông ngựa.
- Giữ dây cương. Ngay sau khi tiếp đất, bạn phải tiếp tục giữ dây cương để kiểm soát ngựa.
Ứng dụng kỹ thuật xuống ngựa trong săn bắn thể thao
Trong hoạt động săn bắn thể thao bằng ngựa, kỹ thuật xuống ngựa đóng một vai trò chiến thuật. Người thợ săn cần xuống ngựa nhanh chóng, yên tĩnh và hiệu quả để tiếp cận mục tiêu. Việc gây ra tiếng động hoặc làm ngựa di chuyển có thể khiến con mồi phát hiện và bỏ chạy. Người thợ săn thường phải luyện tập kỹ năng xuống ngựa trong khi vẫn đang mang theo vũ khí như súng hoặc cung. Điều này đòi hỏi sự phối hợp và kiểm soát cao độ để đảm bảo an toàn cho bản thân, cho ngựa và không làm hỏng chuyến đi săn. Ví dụ, khi phát hiện con mồi từ xa tại một khu rừng ở Tây Nguyên, người thợ săn phải ra hiệu cho ngựa dừng lại, nhẹ nhàng tháo chân khỏi bàn đạp và tiếp đất mà không tạo ra tiếng động. Sau đó, người thợ săn nhanh chóng tìm vị trí ẩn nấp và chuẩn bị bắn.
Trang bị cần thiết hỗ trợ xuống ngựa an toàn
Trang bị phù hợp giúp quá trình xuống ngựa của bạn trở nên an toàn và dễ dàng hơn.
Giày cưỡi ngựa (Riding Boots)
Một đôi giày chuyên dụng có gót cao khoảng 2-3 cm giúp chân bạn không bị trượt quá sâu vào bàn đạp. Thiết kế này giúp bạn rút chân ra khỏi bàn đạp một cách nhanh chóng và an toàn khi cần xuống ngựa.
Yên ngựa (Saddle) và Bàn đạp (Stirrups)
Một chiếc yên ngựa vừa vặn và chắc chắn cung cấp điểm tựa vững vàng cho bạn khi thực hiện các động tác. Bàn đạp an toàn (safety stirrups) có cơ chế tự bung ra khi có lực tác động mạnh, giúp giải thoát chân người cưỡi trong trường hợp bị ngã.
Luyện tập kỹ năng tại Việt Nam
Bạn có thể tìm đến các câu lạc bộ cưỡi ngựa chuyên nghiệp để luyện tập kỹ năng này. Các địa điểm như câu lạc bộ ngựa ở Sóc Sơn (Hà Nội) hay các trang trại tại Đà Lạt đều có huấn luyện viên và những con ngựa được huấn luyện tốt. Bắt đầu luyện tập với một con ngựa hiền và dưới sự giám sát của người hướng dẫn là cách tốt nhất để bạn làm chủ kỹ thuật xuống ngựa một cách an toàn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao luôn phải xuống ngựa từ bên trái?
Hầu hết ngựa được huấn luyện để người cưỡi lên xuống từ bên trái, đây là quy tắc an toàn phổ biến.
Cần làm gì nếu ngựa di chuyển khi đang xuống?
Bạn giữ chặt dây cương và ra lệnh "whoa" một cách dứt khoát để ngựa dừng lại trước khi tiếp tục.
Xuống ngựa khi đang săn có khác gì không?
Bạn cần xuống ngựa nhanh, yên tĩnh hơn và luôn kiểm soát vũ khí để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Xem các mẫu giày cưỡi ngựa và phụ kiện chuyên dụng tại WeTrek.vn.