Không tìm thấy (DNF (Did Not Find)) là gì?

Không tìm thấy (DNF - Did Not Find) là tình huống bạn không xác định được trạm kiểm soát hoặc điểm đến đã định trong các hoạt động định hướng, điều hướng ngoài trời.

Không tìm thấy, hay DNF (Did Not Find), là một thuật ngữ trong các hoạt động định hướng và điều hướng ngoài trời. Nó mô tả tình huống người tham gia không thể tìm thấy một trạm kiểm soát (control point), một cột mốc, hoặc một điểm đến cụ thể trên hành trình của mình. Đây là một thử thách phổ biến khi bạn di chuyển trong môi trường tự nhiên phức tạp như rừng rậm, núi cao hay địa hình không có lối mòn rõ ràng.

Khác với DNF (Did Not Finish - Không hoàn thành) trong các cuộc thi đấu thể thao, DNF (Did Not Find) không có nghĩa là bạn bỏ cuộc. Nó chỉ đơn giản là một khoảnh khắc bạn mất phương hướng tạm thời và cần áp dụng kỹ năng để xác định lại vị trí. Xử lý tốt tình huống DNF là một phần quan trọng của kỹ năng sinh tồn và điều hướng.

Nhiều yếu tố có thể khiến bạn không tìm thấy điểm đến. Hiểu rõ các nguyên nhân giúp bạn chuẩn bị tốt hơn và giảm thiểu rủi ro.

• Đọc bản đồ sai: Bạn có thể hiểu sai các ký hiệu, đường đồng mức hoặc tỷ lệ bản đồ. Điều này dẫn đến việc tính toán sai khoảng cách và hướng đi.
• Sử dụng la bàn không chính xác: La bàn bị ảnh hưởng bởi kim loại hoặc bạn xác định phương vị từ (magnetic declination) không đúng.
• Phụ thuộc quá nhiều vào GPS: Thiết bị điện tử có thể hết pin, mất tín hiệu hoặc gặp lỗi. Khi đó, nếu thiếu kỹ năng dùng bản đồ giấy và la bàn, bạn sẽ dễ dàng bị lạc.

• Thời tiết xấu: Sương mù dày đặc, mưa lớn hoặc tuyết rơi làm giảm tầm nhìn, che khuất các cột mốc tự nhiên như đỉnh núi, dòng sông.
• Địa hình thay đổi: Thảm thực vật phát triển quá rậm rạp che mất lối đi. Địa hình cũng có thể thay đổi do sạt lở hoặc lũ lụt, không còn giống như trên bản đồ.
• Thiết bị gặp sự cố: La bàn hỏng, bản đồ bị ướt rách, hoặc thiết bị GPS hết pin là những nguyên nhân khách quan thường gặp.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam: Khi trekking tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà, sương mù có thể xuống rất nhanh. Nếu bạn đang tìm một ngã rẽ nhỏ dựa vào một gốc cây cổ thụ, sương mù có thể che khuất nó hoàn toàn, dẫn đến tình huống DNF dù bạn chỉ cách điểm cần tìm vài mét.

Khi nhận ra mình không tìm thấy điểm tiếp theo, việc giữ bình tĩnh và hành động có phương pháp là điều quan trọng nhất. Hãy áp dụng quy tắc S.T.O.P.

• Stop (Dừng lại): Ngừng di chuyển ngay lập tức. Đi tiếp khi chưa chắc chắn chỉ khiến bạn lạc xa hơn.
• Think (Suy nghĩ): Phân tích tình hình. Bạn nhìn thấy cột mốc cuối cùng ở đâu? Bạn đã đi bao lâu từ điểm đó? Hướng đi của bạn là gì?
• Observe (Quan sát): Nhìn xung quanh để tìm các đặc điểm địa hình nổi bật như đỉnh đồi, thung lũng, dòng suối. So sánh những gì bạn thấy với bản đồ.
• Plan (Lên kế hoạch): Dựa trên thông tin thu thập được, hãy lập một kế hoạch hành động. Quyết định xem bạn nên quay lại điểm đã biết gần nhất hay thử một hướng đi khác dựa trên phán đoán mới.

Nếu có các công cụ dự phòng, đây là lúc sử dụng chúng. Kiểm tra GPS trên điện thoại hoặc đồng hồ thông minh nếu thiết bị chính của bạn gặp vấn đề. Việc quay lại điểm xuất phát gần nhất mà bạn chắc chắn về vị trí luôn là một lựa chọn an toàn.

Chuẩn bị kỹ lưỡng là cách tốt nhất để tránh DNF. Việc này không chỉ đảm bảo an toàn cho bạn mà còn giúp bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.

• Thực hành kỹ năng: Luyện tập sử dụng bản đồ và la bàn ở những khu vực quen thuộc trước khi tham gia các chuyến đi phức tạp.
• Kiểm tra thiết bị: Luôn sạc đầy pin cho thiết bị GPS, mang theo pin dự phòng. Bảo quản bản đồ giấy trong túi chống nước.
• Lập kế hoạch chi tiết: Nghiên cứu kỹ lộ trình, đánh dấu các điểm kiểm soát, ước tính thời gian di chuyển giữa các điểm và xác định các phương án dự phòng.

Khi bạn cố gắng tìm một điểm kiểm soát, hãy luôn tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ môi trường. Việc đi lạc có thể khiến bạn hoảng sợ và có những hành động gây hại cho tự nhiên.

• Luôn đi trên lối mòn có sẵn: Việc tạo ra một lối đi mới sẽ gây xói mòn đất và phá hủy thảm thực vật. Nếu cần rời khỏi lối mòn để định vị, hãy di chuyển cẩn thận và quay lại đúng đường cũ.
• Không làm thay đổi môi trường: Tránh bẻ cành cây, di chuyển đá hoặc để lại dấu hiệu để đánh dấu đường đi. Những hành động này làm ảnh hưởng đến cảnh quan và hệ sinh thái.
• Tôn trọng các khu vực bảo tồn: Khi hoạt động trong vườn quốc gia hay khu bảo tồn thiên nhiên, bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định. Việc đi vào khu vực cấm có thể gây nguy hiểm cho bạn và ảnh hưởng đến đời sống của động vật hoang dã.

Việc điều hướng chính xác giúp bạn hoàn thành hành trình an toàn và giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường. Nó thể hiện sự tôn trọng của bạn đối với thiên nhiên.